Salzburg, 27.01.2026
Vào giữa tháng giêng vừa qua, tôi thật bất ngờ nhận tin buồn từ Salzburg. Người chị Phật tử thường được gọi thân mật Chị Tư, là một trong những người Chị luôn có mặt trong những ngày Lễ cổ truyền hay Phật Đản và Vu Lan, đã qua đời vào ngày 18.01.2026 tại Salzburg, thượng thọ 86 tuổi.
Chị Tư tên thật là Lê Thậy, sinh năm 1940 ở Trà Vinh, Pháp danh Diệu Phước, cùng người em gái Huỳnh Hoa đến Áo vào năm 1980. Chị Tư hiền lành, ít nói và thật thà. Đến khi em gái lấy chồng thì chị vẫn sống chung, chị em đùm bọc nhau trên thuận dưới hòa cho đến cuối đời.
Tuy trong lúc tang gia bối rối, nhưng chúng tôi cũng đã liên lạc được với chị Huỳnh Hoa để chia buồn, an ủi và hẹn sẽ gặp lại hai cựu đồng nghiệp Huỳnh Vĩnh Tân và phu nhân Huỳnh Hoa cùng hai cháu trai trong Lễ Tang sẽ được tổ chức vào ngày 27.01.2026.
Trưa hôm đó tôi về đến Salzburg một mình bằng xe lửa, vì đâu đó tuyết vẫn còn rơi trên khắp nước Áo. Được em Viễn đón về nhà, dùng cơm trưa với Viễn & Hạnh trước khi ba anh em đến Bestattung Jung nằm trên đường Innsbrucker Bundesstraße, vừa đúng lúc Đại Đức Thích Trung Lưu, Sư cô Thiền Châu đang cùng tang quyến là em rể Huỳnh Vĩnh Tân và hai con trai Vĩnh Sơn & Vĩnh Cường hướng dẫn bà con hiện diện lần lượt đến trước Di Ảnh thắp một nén hương, thành tâm cầu nguyện cho người quá cố sớm được vãng sanh miền Cực Lạc. Trong số những người tham dự còn có sự vắng mặt ngoài ý muốn của chị Huỳnh Hoa. Số là từ mấy chục năm qua, chị chưa từng đến dự một Lễ Tang nào của các gia đình bà con đồng hương chỉ vì một lý do tưởng như trẻ con, hay nói đùa nhưng là sự thật vì ai cũng biết chị Huỳnh Hoa rất “SỢ MA”, kể cả hình ảnh và video đám tang chị cũng không dám xem. Do đó ai đã biết thì rất thông cảm, rồi sẽ gặp chị cùng gia đình tang quyến ở nhà hàng Huy sau khi kết thúc buổi lễ.
Đến 13:50 giờ, Thầy Trung Lưu và Sư cô Thiền Châu bắt đầu Lễ Di Quan Hỏa Táng khi tất cả bà con ước chừng trên năm mươi người đã an vị trên những hàng ghế của hai bên căn phòng lớn và thoáng đãng, được hai nhân viên bảo vệ đứng ở hai cửa suốt buổi lễ cho đến người cuối cùng ra về khoảng 15:30 giờ.
Đây là lần thứ hai tôi gặp lại Thầy Trung Lưu và Sư cô Thiền Châu ở Salzburg, cũng như lần trước gặp Thầy và Sư cô trong lễ Di quan Hỏa táng thân nhân của một gia đình Phật tử vào tháng 10.2022. Điều làm tôi nhớ nhất là vào tháng 3.2018, chúng tôi gồm bốn Phật tử từ Salzburg qua thăm chùa Tâm Giác, München và được gặp Thầy Trung Lưu ngay trước cổng chùa khi Thầy đang cùng một số Phật tử dọn dẹp từ trước sân cho đến khu vườn sau chùa. Tuy thầy bận tay không tiếp khách được nhưng đã hai lần mời chúng tôi lên phòng trên lầu uống trà, cà phê và ở lại dùng bữa với một số Phật tử cũng đang sinh hoạt ở trên đó.
Chỉ bao nhiêu đó thôi, nhưng trên đường lái xe trở về Salzburg, anh em chúng tôi ai cũng giữ lại hình ảnh đẹp của người Thầy có khuôn mặt rất hiền từ và thân thiện, tạm cởi chiếc áo nâu sồng vào ngày cuối tuần để hòa mình với Phật tử vun quén ngôi Chùa cho ngày một đẹp đẽ và khang trang hơn. Bây giờ gặp lại Thầy vẫn còn nhớ, thăm hỏi thân tình và có lời khen về cuốn sách của tôi gởi tặng Thầy mấy năm trước.
Giờ thì Chị Tư đã đi xa rồi nhưng tôi vẫn còn nhớ đến Chị trong những ngày lễ, kể cả lần đầu tiên có Chị khi Thượng Tọa Thích Minh Tâm đến Salzburg chứng minh Đại lễ Vu Lan, PL. 2538 vào ngày 26.08.1994 tại Hotel St. Virgil. Đi cùng với Đh. Hội trưởng Lê Văn Ty còn có Bs Nguyễn Hùng, Lê Tuấn, Bé, chị Kim Anh và Nguyệt. Khoảng trên 40 Phật tử tham dự.
Lần này, nhờ vào sự cố vấn của TT Minh Tâm mà Đạo Tràng Salzburg đã được hình thành để ba tháng sau đó, một số Phật tử gồm Bà Ngoại, Chị Tư, anh Phát, anh Hiếu, anh Quang, Khương và tôi được vinh dự đón tiếp Thiền sư Thích Nhất Hạnh, Sư Cô Chân Không và Phái đoàn chùa Làng Mai đến Salzburg giảng Thiền cho người Áo vào hai ngày 4 và 5.11.1994, cũng ở Hotel St.Virgil.
Rồi một năm sau đó, cũng là lần đầu Thượng Tọa Thích Trí Minh, Phương Trượng chùa Khuông Việt, Oslo, Na Uy đến Salzburg chứng minh Đại lễ Vu Lan vào ngày 12.08.1995. Đi cùng Thầy có bác Hội trưởng Huỳnh Bửu Phan với đoàn xe bốn chiếc, được tổ chức tại hội trường ở Plainfeld cách Salzburg 15km. Hôm đó cũng có chị Tư cùng em gái, số Phật tử tham dự được ghi nhận đông hơn năm trước.
Sau ba năm bận rộn khởi công xây dựng chùa Khánh Anh mới, Đạo tràng Salzburg một lần nữa được đón tiếp Thượng Tọa Thích Minh Tâm trong lễ Đầu Xuân vào ngày 28.02.1998 với khoảng ba mươi người tham dự được tổ chức tại nhà anh chị Nguyễn Tấn Phát. Đặc biệt trong lần này, hai chị em họ Lê và một số Phật tử Salzburg có mặt trong tấm hình chụp với Thầy Minh Tâm tính đến nay đã gần ba mươi năm.
Về thăm Salzburg lần này là “một công hai chuyện”. Thời gian tuy eo hẹp nhưng đã có được những giây phút quý báu tưởng nhớ và tiếc thương đến Người Chị thân mến mà trong nhiều năm sống ở Salzburg, hai gia đình Lê & Nguyễn không khác gì người nhà. Ngoài tình thương của Chị dành cho hai cháu Vĩnh Sơn & Vĩnh Cường là vô bờ bến, phải kể đến cha mẹ và các con hai bên thường qua lại, thăm viếng cùng những chuyến đi chơi xa như Linz, Graz và München. Riêng ở Salzburg thì gặp nhau cũng khá thường xuyên. Đặc biệt hơn cả là vợ chồng Vĩnh Tân & Huỳnh Hoa và vợ chồng chúng tôi là đồng nghiệp ở hãng Mirabell Schokolade cho đến khi về hưu khoảng chừng hai mươi năm.
Hôm đó, gặp lại rất đông bà con là Phật tử quen biết, đồng hương và một vài đồng nghiệp nay đều đã trọng tuổi, ít nhiều cũng có sự thay đổi từ lời nói cho đến nụ cười, cùng niềm vui hội ngộ với năm gia đình trong Nhóm G7, là một nhóm Phật tử thiện nguyện ra đời vào năm 2010 khi gia đình tôi còn ở Salzburg. Nhóm chuyên lo việc thuê mướn hội trường, tổ chức và tiếp đón chư Tôn Thiền Đức đến Salzburg chứng minh những ngày lễ lớn như Đại lễ Phật Đản, Đại lễ Vu Lan thường mỗi năm được tổ chức một hoặc hai lần. Phật tử Salzburg và các vùng phụ cận như Linz, Tirol mỗi năm về tham dự ngày càng đông như trong tấm hình Đại lễ Vu Lan ở Hội trường St. Vincent Pallotti trên đường Hans Sachs Gasse, ngày 10.09.2017.
Rất tiếc là sau Đại lễ Vu Lan vào tháng 09.2017 được tổ chức tại Salzburg, thầy Trụ trì chùa Pháp Tạng từ năm 2018 đến nay, đã không còn đặt chân đến hai Đạo tràng Linz và Salzburg nữa. Một vị tu sĩ đi rao giảng đạo đức mà xa lánh Phật tử là thiếu Đạo Tâm, khi thời gian đã bước sang năm thứ chín ròng rã không có một buổi lễ nào để tu tập. Thế nhưng hàng Phật tử vẫn im lặng và bình thản đến lạ thường khi mọi ánh mắt đều nhìn về ngôi chùa Pháp Tạng khi Thầy Trụ trì vẫn ung dung mỗi tháng đều đặn đặt một hoặc hai chuyến bay ra nước ngoài. Do đó Chùa luôn đóng cửa ngày đêm và không có một sinh hoạt nào như ngôi nhà hoang.
Ở Salzburg vào những năm gần đây không còn nghe thấy ai nhắc đến Thầy nữa. Một vị Thầy Trụ trì ở một Ngôi Chùa có ba đạo tràng, thế nhưng chỉ ở Wien mới có lễ mỗi tháng một hoặc hai lần thường vào ngày chủ nhật. Tuần nào thứ bảy, chủ nhật không có lễ, là tuần đó Thượng Toạ chủ tịch đang ở nước ngoài!
TUỆ LAM, Wien 12.03.2026
