TIỄN MẸ

Sương Mai, Sài Gòn 14.02.2019

     Khi chúng tôi về đến Sài Gòn vào sáng sớm thứ năm thì me tôi (mẹ vợ) đã được làm lễ nhập quan trước một ngày. Nhìn căn nhà quen thuộc đã hai mươi năm ghi dấu biết bao buồn vui của một gia đình đông con trong những lần về thăm nhà, thì nay đã khoác chiếc áo tang trong nước mắt tiếc thương cho một đời người vừa nằm xuống thật ngắn ngủi như mới hôm nào mẹ vẫn còn chờ con mà nay đã ra đi không hẹn ngày trở lại.   

    Đây là lần đầu tiên sau ba thập niên ở nước ngoài về quê dự tang lễ nên được biết từ nhiều năm nay ở Sài Gòn đã có những cơ sở chuyên về phục vụ Mai Táng, là nơi mà gia đình có thể tin tưởng để lo việc hậu sự cho người quá vãng. Dường như mọi việc đã chuẩn bị sẵn nên chúng tôi nhanh chóng lễ Phật trong bộ tang phục rồi đứng trước di ảnh mẹ đặt trên quan tài được đơm hoa kết trái đủ màu sắc hòa trong câu kinh tiếng mõ với không gian ấm cúng nghi ngút khói hương trông rất trang nghiêm dưới ánh đèn rực sáng cả căn phòng. Nắp quan tài được kéo lùi khoảng 50 cm, thay vào đó là tấm mica hình cong được lắp đặt như một ngăn lạnh kín gió, con cháu đứng trên một chiếc ghế nhỏ là có thể thấy rõ khuôn mặt hiền từ của mẹ, của bà được trang điểm rất tự nhiên như trong giấc ngủ bình yên.

    Nhìn đôi mắt tuy khép kín nhưng buông thả, dường như mẹ không còn điều gì để nghĩ suy hay lo lắng. Người cũng không trở giấc hay chau mày như những cơn đau thường kéo đến trên giường bệnh. Màu son môi hồng tươi, mái tóc đã được che kín nhưng đôi chân mày vẫn còn nguyên vẹn sắc sảo như nhắc lại quá khứ khi gia đình còn ở quận Phú Nhuận, mỗi lần tôi ghé thăm hay khi đã là con rể, những khi trang điểm thường thấy me rất chăm chút đôi chân mày, để giờ đây khi nằm xuống vẫn phảng phất đâu đó nét trẻ trung xưa khi các cô con gái nay cũng điệu đà có khác chi mẹ thuở sinh tiền. Như được trời phú cho khuôn mặt phúc hậu, tấm lòng người mẹ mười con cũng nhân từ bao la như biển hồ lai láng nên ai cũng thương kính mến yêu. Có lẽ vì vậy mà nay mẹ như đã mãn nguyện, thanh thản ra đi khi một đàn con dâu rể bất kể xa gần đã tận tâm tận lực chăm sóc cho đến hơi thở cuối cùng.

    Trở lại hai mươi bốn năm về trước, ba vợ tôi mất sớm ở tuổi 65, được đưa về an táng nơi quê Truồi theo như ý nguyện. Còn me tôi thì không, bà muốn ở gần con cháu như khi còn sống trên đời nên gia đình đã lo trước nơi an nghỉ tính đến nay đã trên mười năm, ở một khu đất thật đẹp và yên tĩnh phía sau chùa Phật Bửu Tự, Hóc Môn, cách quận 6 Sài Gòn 20 km.

  

   Me tôi quê ở Điện Bàn, Quảng Nam. Mười sáu tuổi bén duyên ba tôi khi ông từ Huế vào Đà Nẵng làm việc. Đến tuổi 17, cô gái quê hiền lành ra làm dâu làng Truồi, một ngôi làng bên sông có nhiều cây trái dâu mít chè tươi với nhiều địa danh ở phía nam Huế chừng 30 km. Theo lời vợ tôi kể lại, thì ôn nội là người cao tuổi trong dòng họ còn chút máu phong kiến, khó tánh như vậy mà rất thương nàng dâu xứ Quảng vì me tôi khéo ăn ở, chịu ‘nằm gai nếm mật' gần mười năm trước khi mang đàn con theo ba tôi vào Sài Gòn nhận nhiệm sở mới. Thuở đó nhà ba me tôi ở Phú Nhuận như là trại tiếp cư trong những cơn biến động. Từ mùa hè đỏ lửa 1972, rồi ba năm sau là mùa xuân 1975, hàng chục bà con từ miền Trung vào lánh nạn, được gia chủ tiếp đón nồng hậu cho đến ngày im tiếng súng mới quy cố hương.

   Người con gái đầu lòng được sinh ra ở Truồi mất sớm nên người con thứ hai giờ đã 65 tuổi, hiện sống cùng vợ con ở Houston là anh trai trưởng, cháu đích tôn nay đã bốn mươi. Vợ tôi là chị Ba, cũng là bà chị của tám người em, giới tính được chia đều 5/5. Từ thuở nhỏ cho đến khi khôn lớn, chị Ba là người gần gũi mẹ nhiều nhất, ngoài giờ đi học thường ở nhà giúp mẹ và trông coi em út cứ mỗi ba năm là có thêm hai đứa chào đời. Hiện giờ còn lại tám anh em, bốn người bên Mỹ, một bên Âu và ba chị em ở Sài Gòn, ba hôm trước ngày động quan các anh em đã về họp mặt đông đủ.

   Từ Đà Nẵng có năm anh em bạn dì đến Sài Gòn sớm nhất vào chiều tối hôm sau. Các cô chú ở Hóc Môn, các cậu dì bên ngoại, các gia đình thông gia từ Huế, Củ Chi, Sài Gòn cho đến Houston, bạn bè và đồng hương xa gần từ bên Áo bên Mỹ cùng bà con lối xóm cũ ở phường 11, Phú Nhuận dường như không thiếu một ai đã điện thoại chia buồn hoặc đến thăm viếng, phúng điếu và tiễn đưa. Có người đã trên hai mươi năm chưa gặp lại vì năm 1999 me tôi bán nhà cũ ở Phú Nhuận để dọn về căn nhà mới xây ở quận 6 vào năm 2000 cho tới bây giờ.   

    Lần cuối chúng tôi về là vào tháng 8.2018 khi me đang được điều trị ở bệnh viện Nguyễn Trãi đã ba tháng nhưng sức khỏe vẫn chưa hẳn bình phục. Thật ra thì me tôi mắc bệnh đường rồi qua thận đã gần một năm trước khi nhập viện, nên phải cần thời gian trị liệu lâu dài. Ngoài các con cháu, me còn có người em gái góa phụ chung sống đã mấy chục năm nay như hình với bóng, dì giúp đỡ việc nhà và trông nom chị những lúc đau yếu. Lần này mẹ đau nặng nên năm gia đình anh em ở nước ngoài kẻ trước người sau về để cùng với các em thay nhau túc trực bên giường bệnh. Đây cũng là lần đầu tiên vợ chồng chúng tôi có chuyến đi dài ngày nhất gần 7 tuần lễ. Cho đến tháng 10.2018 vẫn chưa thấy hy vọng nào về sức khỏe mẹ sẽ được khả quan nên tất cả các con ở xa lần lượt trở về nhà. Cũng may trong lúc đó me tôi tuy không khá hơn nhưng có một khoảng thời gian ổn định nên đã được bác sĩ cho về vào cuối tháng 12.2018, sau gần tám tháng nằm viện. Rồi vào những ngày cuối năm âm lịch vừa qua me tôi trở bệnh, sức khỏe yếu dần nên các con tuy ở xa nhưng tất cả đều chuẩn bị tinh thần để đón nhận tin buồn vào ngày mồng 7 Tết Kỷ Hợi. Một lần nữa chúng tôi lại về để tiễn đưa người mẹ thân yêu đến nơi an nghỉ cuối cùng.

    Nhớ lại những ngày đầu năm Âm lịch ở Áo, không khí năm mới vẫn còn khi mùng 5 Tết đêm Văn Nghệ Xuân vừa xong, ngày chủ nhật vợ chồng chúng tôi còn ở lại Wien chưa về Salzburg thì lúc 4 giờ sáng thứ hai hôm sau, nhận được tin từ bên nhà me tôi đang trong giây phút tử sinh và cho đến 8:30 (14:30 giờ Việt Nam) ngày 11.02.2019 đã trút hơi thở cuối cùng tại Sài Gòn, thượng thọ 87 tuổi.

    Trong lúc vợ tôi đang theo dõi và liên lạc với bên nhà thì tôi thật may mắn liên lạc được với Hòa Thượng Khuông Việt ở Oslo, Na Uy; nên sau đó gia đình đã có ngày giờ tốt cho tang lễ và đồng thời cũng đủ thời gian để các con ở xa về thọ tang.  

    Hai hôm nay Sài Gòn tuy nóng nhưng vẫn còn dễ chịu trong nắng xuân nên hết sức thuận tiện cho tang lễ và sự đi lại của quý Thầy cũng được dễ dàng hơn. Ngoài những lần Út Lan là em bạn dì hướng dẫn gia đình cùng đọc kinh xen giữa hai thời kinh sáng chiều và thả chim phóng sanh như thường lệ, thì tối 15.02 còn có nữ đạo hữu Diệu Hậu là bạn đồng tu với Út Lan, đã cùng 12 Phật tử đến viếng và tụng Kinh Địa Tạng từ 19 giờ đến 21 giờ. Vì là nhà phố nên sau 22 giờ vẫn còn xe cộ và bà con xa gần cùng nhiều bạn bè viếng thăm.

    Để chuẩn bị cho lễ chiều 16.02, thời kinh sáng với thầy Thông Lợi và Thiện Kiến xong lúc 10:40 giờ. Riêng thầy Thông Lợi có thêm một công việc nữa là ghi chép đầy đủ tên tuổi con cháu nội ngoại để mang về cho Hòa Thượng Thích Hải Tịnh chùa Giác Hải. Lúc 14:30 giờ thầy Thông Lợi và Thiện Kiến trở lại cùng với thầy Nguyên Hòa và một thầy nữa. Bốn thầy đặt lại vị trí bàn Phật ngay ngắn phía trước, cách quan tài chừng ba mét và đặt thêm một chiếc bàn trống nữa dành cho Hòa Thượng. Khoảng hai mươi lẵng hoa được di chuyển xếp một hàng dài phía tường bên trái. Tiếp theo là lễ đậy nắp quan tài lúc 15 giờ và cho đến 16:30 giờ thì kết thúc. Sau đó mời quý Thầy dùng cơm và nghỉ ngơi cho tới khi Hòa Thượng Thích Hải Tịnh đến lúc 17:25 giờ, lễ Tịch điện bắt đầu. Chúng tôi thấy Hòa Thượng xách một chiếc va ly nhỏ đặt trên bàn, sau đó Hòa Thượng đi xem xét từng nơi và một vòng quanh quan tài. Như đã vừa ý, Hòa thượng trở lại bàn mở va ly rồi đắp y đội mão, trông Thầy rất uy nghi như một vị Thánh trong thần thoại.

    So với mấy chục năm trước thì ngày nay vấn đề tang lễ đơn giản hơn nhiều với ba lễ chính : Phát tang - Cầu siêu - Lễ táng (hỏa táng hay thổ táng). Khi chưa an táng thì các lễ được gọi là Điện, và Tịch điện thường được cử hành vào buổi chiều trước ngày di quan. Ý nghĩa của Tịch điện đã được Đại Đức Thích Nguyên Hòa giải thích: “...để cho hương linh hiểu rằng cuộc đời này không có gì tồn tại, đừng chấp trước mà khổ vì ai rồi cũng phải ra đi. Bởi vậy nhờ oai lực của Tam Bảo: Phật Pháp Tăng cầu nguyện cho hương linh thức tỉnh, niệm Phật cầu xin về thế giới an lành của Phật A Di Đà...”

  Trong lúc Hòa Thượng và bốn vị Đại Đức hành lễ cùng với mõ và chiêng trống phụ họa nên đã gây thêm sự chú ý của những người qua đường. Nhìn ra bên ngoài hoàng hôn như nhẹ nhàng buông xuống trong không khí buổi lễ thật trang trọng, mọi ánh mắt đều hướng về Hòa Thượng, cũng là nơi mà những vành khăn tang đang chăm chú lắng nghe và thể hiện nhiều cảm xúc trên từng cử động của vị chủ lễ với niềm tin hương linh sẽ sớm được siêu thoát. Sự tin tưởng ấy được biểu lộ hơn nữa sau những lần đứng lên quỳ xuống cùng người  trưởng nam nhận và dâng Sớ, rồi tất cả theo sau Hòa Thượng và quý Thầy đi quanh quan tài nhiều vòng như “nhắc nhở con cháu phải nhớ đến công ơn của người quá vãng” cho đến khi buổi lễ Tịch Điện chấm dứt lúc 19:30 giờ đã làm ấm lòng bà con và tang quyến.

    Sáng ngày 17.02 cả nhà thức dậy sớm hơn thường lệ để chuẩn bị cho một ngày mà ai cũng nghĩ là rất quan trọng nên ít nhiều cũng có sự lo lắng và mong cho mọi việc được viên mãn. Khoảng 11 giờ các gia đình hai bên nội ngoại cùng bà con đến thì cũng là lúc Cơ sở Dịch vụ Mai táng Hồng Phúc Thọ bắt đầu thu dọn đồ đạc, tháo gỡ phông, màn, đèn… và một hàng lẵng hoa đã được mang đi nên căn phòng thoáng mát và rộng hơn nhiều để chuẩn bị cho lễ di quan lúc 13:30.

    Đúng 12 giờ buổi lễ được bắt đầu với thầy Thông Lợi, Thiện Kiến, Nguyên Hòa, Như Hiền và hai thầy mới. Phía bên kia đường xe chở quan tài, người chấp hiệu cùng phu kiệu và một chiếc xe buýt 50 chỗ cũng đã có mặt, ở trong rạp thì ban nhạc khoảng 10 người đang sẵn sàng chờ lệnh. Trước sân cũng có lễ cúng trước khi đến giờ chuẩn bị di quan. 

    Thuở nhỏ ở quê làng tôi cũng đã có một đôi lần được đi xem đám ma. Người chấp hiệu thường là lớn tuổi chừng trên dưới sáu mươi, là Sếp của đội phu kiệu, điều khiển việc đi đứng, nâng lên hạ xuống, qua trái qua phải để đưa quan tài di chuyển bằng hiệu lệnh là hai thanh gỗ ngắn cầm tay. Sau mấy chục năm nay mới thấy lại người chấp hiệu không những trẻ mà còn đẹp trai và cao lớn. Tuy không được các bậc tiền bối truyền hết nghề nhưng về phần lễ nghi vậy là đầy đủ cùng với ban nhạc và kèn trống đã khiến cho những người dự lễ ai cũng bùi ngùi, vì biết rằng đây chính là thời khắc của cuộc chia ly trong nước mắt.

    13:26 giờ đội phu kiệu vào vị trí chờ lệnh. Một tiếng gõ, quan tài được di chuyển ra ngoài. Gặp ngày trời đẹp, xe cộ hai chiều dừng lại chờ cho đến khi quan tài được đưa lên xe tang an toàn. Theo sau là chiếc xe buýt và vài xe Honda theo cùng, tuy giao thông là vấn đề phải lo lắng nhưng một đoàn xe lớn nhỏ đã về đến chùa Phật Bửu Tự, Hóc Môn lúc 14:20 giờ. 

    Quan tài được di chuyển đến sân tượng đài Địa Tạng Vương Bồ Tát, nằm trong khu nghĩa trang sau lưng chùa. Tại đây lúc 14:40 giờ, một buổi lễ ngoài gia đình còn có bà con và bè bạn đưa tiễn nên rất đông, đã được quý Chư tôn đức gồm tám vị chủ trì trước khi hạ huyệt lúc 15:00 giờ, nơi phần mộ chỉ cách tượng đài 50 m. Trong khoảng thời gian này mắt tôi không rời chị Ba đang đứng cùng với hai em Thúy và Thủy, sau lưng thì có hai cháu Trung và Na cách trước huyệt mộ không tới 50 cm. Tôi biết chuyện gì sẽ xảy ra khi mọi người nghe tiếng gõ đưa quan tài hạ huyệt, chị Ba nhà tôi thì như đã mất kiểm soát khi chồm về phía trước và ngồi xuống khóc la rất thương tâm. Tôi lách qua vừa kịp thì đúng lúc Trung kéo vai áo giữ dì Ba lại.

    Những gì tôi lo lắng thì đã thấy trong ngày Tiễn Mẹ. Có những vết thương không làm đau da thịt nhưng tê buốt trái tim. Tôi là người rất hiểu cô ấy thương yêu mẹ đến mức nào!

NGUYỄN SĨ LONG
Tháng 6.2019

HUẾ XƯA

Huế xưa,

tôi đến lúc vừa tuổi 13

đã biết thương chút chút cô bé tóc bỏ đuôi gà

trong lớp học

em thường mặc chiếc jupe màu mạ non

lúc tan trường tôi đứng nhìn em về

dưới hàng cây trứng cá

Huế xưa,

(vài năm sau)

tôi có chiếc xe Honda C50

chở em đi đi về về mọi ngã

qua các cửa thành Chánh Tây, Cửa Hữu, Gia

Đồ, Cửa Ngăn, Thượng Tứ, Đông Ba, An Hòa

trong Thành Nội

tôi đưa em qua những con đường

phượng vĩ và nhãn lồng

có ao cá

có hồ sen nở rực lúc hừng đông

như thành phố được thắp muôn ngàn ngọn nến

tôi còn đưa em đi chơi hồ Tịnh Tâm

ngắm cá lia thia bơi mệt rồi nằm

và ăn cắp gương sen dấu vội trong túi áo

tôi còn dìu em vào cổng thành Đại Nội

leo mấy chục bậc thang lên cửa Ngọ Môn

ngắm Quốc Kỳ bay cao trong gió

ngồi hóng mát những lúc sang hè

nhìn những hàng cây lắc nhẹ

bên trời hoa sứ nở

và thích nhất

là ngắm những cặp tình nhân

ngồi kín đáo dưới những bức thành rêu phủ

hay bên những gốc cây, bờ hồ, tảng đá

(họ hôn nhau mùi mẫn và dễ thương chi lạ!)

 

Huế xưa,

tôi đưa em ra ngoài thành qua cửa Đông Ba

rẽ trái là đường Đào Duy Từ

có nhiều tiệm nem tré chả lụa

em qua cầu Đông Ba lót ván gập ghềnh để

ghé quán chè Thân, hay đến trường Nguyễn 

Du thăm vài người bạn; đôi lúc em muốn

dừng trên cầu, nhìn xuống Bến Tượng để

xem những con đò nằm sát bên nhau thân mật

rẽ phải là đường Phan Bội Châu

phía bên ni có tiệm mì Châu Anh,

tiệm cháo lòng Vĩnh Phú,

tiệm bò tái Đồng Xuân Lâu

phía bên tê là tiệm mè xững Song Hỷ

nổi tiếng khắp hoàn cầu

(em hảo ngọt tha hồ mà mang vào lớp học)

Huế xưa,

đứng ở Ngã Giữa

là có thể gặp đông đủ

bạn bè, tôn nữ dạo phố ban chiều

người xuôi về Bãi Dâu, Bao Vinh

kẻ ngược lên Nam Giao, Kim Long

thành phố thanh bình

các cô ai nấy hai má đều hồng

tay duyên dáng e ấp vành nón lá

nhìn qua bên nớ

chợ Đông Ba người quen kẻ lạ

bước nhẹ nhàng trong chiếc áo dài xinh

các cậu học trò - mắt sáng như tinh

ngắm và ‘nghễ’

người qua lại Huế xưa, thương dễ sợ !

Huế xưa,

tôi cùng em qua cầu Gia Hội

thẳng xuống Chi Lăng

ở bên nớ có quán bún bò O Rớt

ngon tản thần thường húp hết nước trong tô

ngó xéo rạp chiếu bóng Lido

có quán thịt gà xé phay (quên tên)

(nay còn nhớ mang máng một dĩa ba mươi đồng)

Huế xưa,

tôi cùng em ngược đường lên phố cũ

đi qua Trần Hưng Đạo có tiệm Cỏ May

đứng bên hàng mỹ phẩm của chị

                                         Tôn Nữ Hoàng Mai

Em cứ chọn (mà không mất tiền)

một thỏi son màu đỏ nhạt

cho môi thêm hồng và nụ cười thơm ngát

“anh sẽ cùng em trên đường về khao khát

những nụ hôn như trong đại nội hôm rồi…’’

ngó qua bên tê

người ta ngồi chen nhau trong quán Lạc Sơn

mùi cà phê bay sang tận bên ni đường phố

muốn qua ngay mà chắc chi còn chỗ

(làm răng mà bỏ đi cho được, em hỉ ?)

Huế và tôi,

hình như có rất nhiều duyên nợ

chỉ riêng em cũng đủ ‘tắt thở’ đây rồi

chiều lại chiều chở em tận xa xôi

qua cầu Vạn Xuân viếng thăm chùa Thiên Mụ

đứng bên nhau đôi lòng khấn nhủ

xin ơn trên tác hợp vợ chồng

nhìn qua sông Hương lững lờ yên ngủ

Long Thọ im lìm trong khói biếc vờn quanh

tôi lặng nhìn

trong đôi mắt em xanh

có hình ảnh những nhành tre

lung linh theo sóng nước

Huế xưa,

tôi cùng em nhịp bước

đi bộ qua cầu Trường Tiền

em thường mặc chiếc áo dài màu trắng

có thêu tên hai đứa chúng mình

tay em không rời chiếc nón bài thơ

ở trong cặp

kẹo nougat và ô mai nhiều hơn sách vở

em nhìn xa xa cây cầu Bạch Hổ

đang soi mình trên sóng nước Hương Giang

tôi nhìn em

mái tóc xõa dịu dàng

đôi guốc mộc

ôm thân người vai hạc

em thích đếm những chiếc đò

đậu bến thẳng hàng

và những chiếc bơi qua Thương Bạc

lỏng tay chèo trước Phu Văn Lâu

trôi chầm chậm men sông về Vỹ Dạ

dòng nước trong xanh lặng lẽ qua cầu

rất êm ả như bàn tay người kỹ nữ

Huế xưa,

tôi đưa em dạo qua Lê Lợi

con đường đẹp nhất thành phố

có đại học Văn khoa thiếu nữ áo hoa dài

và trường Khoa học

những chàng trai thường tụm năm tụm bảy

bên giảng đường Karaté vui như ngày hội

có trung tâm Liễu Quán gần thư viện

có những hàng cây xanh lá công viên

chân em đi bước nhỏ như nai hiền

qua hai cổng trường Quốc Học và Đồng Khánh

lũ học trò mái tóc thề óng ánh

áo trắng về kín những đường hoa

đây, đại học Luật khoa

mới hôm nào qua một mùa thi

những hàng tên được khắc trên cây đa trầm mặc

tôi thương quá

giảng đường Phan Văn Thiết thân mật

nằm im lìm dưới tàng lá xanh tươi

dây thân ái như một đời

cột chặt tình bạn hữu

Huế xưa,

vào những ngày lễ lớn

tôi đưa em qua Dòng Chúa Cứu Thế, Phú Cam

hay đi lễ chùa Diệu Đế, Từ Đàm

rồi ngược dốc Nam Giao lên chùa Từ Hiếu

ngồi dưới hàng thông vi vút sáo chiều

nghe tiếng chuông ngân và chim hót

em hát tôi nghe bài ca tuổi ngọc

âm thanh nồng như hai má em thơm

tôi còn đưa em đi thăm

đền đài lăng tẩm

của các vua chúa triều Nguyễn ngày xưa

và lên đứng trên đồi Vọng Cảnh

những ngày nắng cũng như mưa

dưới dãy Trường Sơn kiêu hãnh

để thấy dòng sông Hương

muôn đời trầm lặng

  

Huế xưa,

mỗi ngày thêm chất đắng

chiến tranh về rung chuyển nhịp đò đưa

bên nớ bên ni

tay vẫy dần thưa

em ở lại nhạt nhòa đời son trẻ

nhịp cầu qua sông gãy đôi tình thơ bé

mùa hè sang lửa đỏ phủ kinh hoàng

bồng bế nhau đi rời phố xuôi Nam

vẫn không khỏi trời tháng tư ác nghiệt

giã từ em

mùi trinh nguyên tinh khiết

những ngón tay đan cứng nghẹn lời

ngày tôi đi thương nhớ quá đôi môi

và ánh mắt như ngàn sao theo đuổi

làn tóc em

làm sao tôi quên nỗi

trôi dịu hiền

như sóng nước Huơng Giang

Từ đây chẳng thấy xuân sang

trăm năm đứng ngóng thu vàng lá buông

bao giờ tôn nữ còn buồn

thơ còn chảy giữa dòng Hương ngậm ngùi !

NGUYỄN SĨ LONG

Salzburg, tháng 9.1990

BA NGÀY Ở WARSAW

    Chúng tôi trở lại Wien vào tuần cuối tháng tư để tham dự một chuyến đi có sự góp mặt của 6 gia đình sống rải rác ở ba thành phố nước Áo. Từ miền viễn tây Salzburg đến Linz và Wien gồm hai mươi người lớn nhỏ được chia làm hai nhóm nhưng cùng bay một ngày, chỉ cách nhau sáu tiếng đồng hồ từ Wien đến thủ đô Warsaw, Cộng Hòa Ba Lan vào ngày 19.04 nằm trong tuần lễ Phục Sinh 2019.

    Điều đáng nói là mấy chục năm nay chưa có chuyến đi nào ‘nhẹ nhàng, dễ chịu và thoải mái’ như chuyến bay này vì mỗi người không có hành lý ký gởi, chỉ một xách tay không quá 8 kg, nên chẳng mất nhiều thời gian để mua sắm hay sửa soạn rườm rà như những lần về quê chẳng hạn. Khỏe hơn nữa thời gian bay chỉ đúng 60 phút là đã đến Warsaw cho nên khi chúng tôi xuống phi trường Warsaw Chopin Airport lúc 20:45 giờ, mất nửa tiếng để về thành phố nhưng vẫn còn thời gian thả bộ ra phố dùng bữa tối ở tiệm To Pho To (đọc là Tô Phở To) có đầu bếp Việt nằm trên đường Widok, chỉ cách đường Bracka, nơi chúng tôi ở chừng ba trăm mét.

    Trong lúc chúng tôi chờ nhà bếp phục vụ cho 11 người khách thuộc nhóm 2 đến từ Áo, thì nhóm 1 gồm ba gia đình có 9 người đến trước vừa dùng bữa ở tiệm Oh! My Pho nằm trên đường Wilzca là vợ chồng Vàng Dung đến từ thành phố Linz, Huy Thúy An (3 người), cùng Vũ Lan Anh (4) đã nhận phòng giúp và xếp đặt hành lý cho nhóm 2 vừa tới. Gia đình Hiển Trọng (3) và cô bạn Cúc cũng ở tầng trệt, còn gia đình chúng tôi gồm 7 người nhận hai phòng ở lầu 1. Tất cả vừa đủ cho 5 phòng và không ai bảo ai, cung điện của Vàng Dung và Huy Thúy An là bộ chỉ huy trong ba ngày đóng quân ở trung tâm thành phố. Đây là một dãy nhà ba tầng lầu thuộc dạng chung cư được thiết kế cho hộ gia đình nên khá tiện nghi với Wifi, TV, tủ lạnh, máy lạnh, nước nóng, coffee capsule, bình nấu nước nóng và đặc biệt phòng bếp hiện đại, đầy đủ các vật dụng cho việc nấu nướng rất hợp với người Việt chúng ta mỗi khi đi đâu cũng không quên mang theo cả quê hương…ẩm thực.

    Chúng tôi rời tiệm Tô Phở To về nhà lúc 23:30 giờ, vào thăm bộ chỉ huy để bàn chương trình ngày mai, chuyện trò và giải khát cùng anh em đến chừng 12 giờ lên phòng. Vậy là đã trôi qua mấy tiếng đồng hồ ở một thành phố không xa lạ về tên gọi, với danh lam thắng cảnh được đánh giá là có nhiều kỳ tích này, thì hôm nay chỉ mới là những bước chuẩn bị cho ba ngày ở thủ đô Warsaw, bắt đầu 8 giờ sáng ngày mai. 

Thứ bảy, 20.04:

    Như đã hẹn từ tối hôm qua, G20 người trước kẻ sau có mặt ở tiệm Mikkeller lúc 8 giờ để dùng điểm tâm trước khi bắt đầu một ngày ‘cuốc bộ’ mà điểm xuất phát là phía sau lưng chung cư, đi ngang qua tiệm Mikkeller chừng hơn 100 m nữa là du khách đã đặt chân lên con đường rộng thênh thang, thoáng mát sạch sẽ được gọi là con đường hoàng gia (Royal Route). Thật ra đây chỉ là một tên gọi để dễ hình dung khi tất cả các địa danh ở Warsaw đều nằm quanh trong địa phận của Royal Route trước đây, bây giờ đã đổi tên là con phố  Nowy Swiat được ‘trang điểm’ khá  đẹp và thơ mộng với chiều dài hàng trăm chậu hoa lớn nhỏ đủ màu sắc rực rỡ được đặt ngay ngắn hai bên lề đường.

    Khoảng 10 giờ đoàn chúng tôi dừng chân ở ngã ba Foksal – Nowy Swiat với tầm mắt hướng về Old Town  chừng  2 km. Bây giờ tôi mới để ý trong nhóm 20 người thì chỉ bảy ông mà sao lại có đến tám bà, vậy còn một ông nữa đi mô ? Trong năm đứa trẻ thì hai trai cùng 12 tuổi chơi với nhau là Jerry và Ân Lai. Còn ba cô bé 5 đến 8 tuổi thì Khánh Vy là em Khánh My (con của Vũ Lan Anh) và Emily (con của Hiển Trọng) vừa gặp nhau tối hôm qua cho đến sáng hôm nay, nhưng rất thân thiết đi đâu cũng nắm tay nhau không rời.

    Lúc này nắng đã lên nhưng vẫn còn hơi sương trong làn gió lành lạnh, mọi người thong thả dạo qua nhiều trung tâm mua sắm, quán cà phê, nhà hàng, trong đó có Mama Pho, Cape Diem, Starbucks…Chỉ riêng các trường Đại học và Viện Bảo tàng Warsaw đã chiếm một vùng đất rộng lớn dọc theo con phố Krakowskies Przedmiescie, nơi có nhiều di tích văn hóa lịch sử của đất nước Ba Lan qua các pho tượng vĩ nhân hay các nhà thờ. Nhưng trước hết hãy ngắm bức tượng của nhà thiên văn Nicolaus Copernicus. Vào thế kỷ 16, ông đã đưa ra giả thuyết trái đất quay quanh mặt trời, chứ không phải mặt trời quanh quay trái đất. Giả thuyết này đã đi ngược lại niềm tin tôn giáo vào thời đó, nhưng đã mở ra một kỷ nguyên mới cho những khám phá sau này.

    G20 chụp nhiều ảnh với bức tượng Copernicus, sau đó là nhà thờ Holy Cross Church, nơi cất giữ trái tim và cũng là nơi ở của nhạc sĩ Chopin. Ngoài ra còn hai ngôi nhà được xây dựng vào những năm cuối thế kỷ 18 là The Church of the Viditandis, dành cho các vị nữ tu và nhà thờ The Church of Carmelites. Từ đây đã đến đoạn đường cuối khi đi qua Dinh Tổng Thống rồi sau đó là pho tượng Adam Mickiewicz, một đại thi hào của Ba Lan vào thế kỷ 19 trước khi đến Phố cổ khoảng 11 giờ. 

    Từ một bức ảnh được chụp từ xa, Phố cổ như một bức tranh vẽ với nhiều màu sắc hài hòa, lòng tôi rộn niềm vui như đang chia sẻ hạnh phúc với một thành phố, với một dân tộc sau bao năm chiến tranh tàn phá, người dân Ba Lan đã xây dựng lại bằng sự kiên nhẫn và tinh thần phục hưng đất nước. Bởi vậy, nếu đứng ở Phố cổ mà ngắm sự tráng lệ của cung điện và lầu đài thì mấy ai ngờ trong thế chiến thứ hai, thành phố Warsaw gần như bình địa, không một ngôi nhà nào còn nguyên vẹn kể cả các dinh thự và lâu đài Hoàng Gia ngay nơi chúng tôi đang đứng là cung điện xưa kia thuộc các triều đại vua chúa lâu đời của Ba Lan. Do đó, để phục hồi Warsaw trong hoang tàn đổ nát, các nhà xây dựng đã phải nhờ vào và dựa trên các bản vẽ, các bức tranh vẽ về di tích văn hóa cổ xưa để sau hơn nửa thế kỷ dựng xây, ngày nay trung tâm Warsaw dường như đã lấy lại những gì đã mất, y hệt với nguyên bản trước thế chiến thứ hai.

    11:30 giờ chúng tôi đi qua quảng trường và Lâu đài Hoàng Gia, hai công trình được xem là biểu tượng của Warsaw, rồi nhắm hướng nhà thờ St. John trên đường Kanonia, con đường tuy nhỏ nhưng số người dừng lại rất đông khi một ban nhạc đang hát trước nhà thờ. Chúng tôi lại tiếp tục đi và nơi đến là Old Town Market Place, là khu chợ rất thu hút du khách được bao quanh bởi các căn nhà cổ kính và đủ màu sắc tuyệt đẹp, cũng là nơi tập trung buôn bán sầm uất, nhiều quán cà phê, cửa hàng, nhà hàng, phòng trưng bày, cửa hàng lưu niệm và tranh ảnh.

    Đã hơn một giờ loanh quanh nhiều ngõ ngách của Phố cổ, hai cô bé nhỏ tuổi nhất bắt đầu nhõng nhẽo, vậy là bố mẹ thỉnh thoảng phải thay nhau cõng và bế bồng. Rồi cũng đến bức tường thành có tên gọi là Barbican, bề dày của tường 14 m và bề cao 15m, có nơi bị tàn phá trong chiến tranh nhưng Barbican cũng đã được xây dựng lại gần như hoàn toàn. Nếu Barbican là để bảo vệ Phố cổ thì Đài Tưởng Niệm Khởi Nghĩa là điểm đến tiếp theo, nhằm vinh danh và tưởng nhớ những chiến sĩ đã bỏ mình trong cuộc khởi nghĩa năm 1944 hay còn gọi là Khởi Nghĩa Warsaw. Sân tượng đài khá rộng và G20 đã dành vài giây phút ‘tạo dáng' để có vài kiểu hình đẹp làm kỷ niệm. 

    13:00 giờ chúng tôi đã tìm ra nơi nghỉ chân và đó là  Restaurant Mekong trên đường Dluga, chủ người Việt. Nhà hàng có khung cảnh thoáng mát hướng ra con đường rộng và nhiều cây xanh. Chẳng có nhà hàng nào mà không vui khi một lúc phục vụ cho hai mươi người khách. Chúng tôi được tiếp đãi rất tử tế và không phải chờ lâu. Sau khi rời nhà hàng Mekong lúc 14:30 giờ, đoàn được hai hướng dẫn viên Nô và Vũ lên chương trình tiếp theo là ghé qua cà phê Starbucks để một số người mua coffeetogo nhâm nhi trên đường đến Trung tâm Mua sắm Zlote Tarasy, cạnh Cung Văn hóa & Khoa học và cũng gần nhà, nhưng tất cả Shop đều đóng cửa ngoại trừ một vài quán ăn và cà phê ở bên ngoài. Quý bà quý cô ai cũng tiếc nuối vì đã bỏ qua một dịp hiếm có khi hai ngày tới vẫn còn lễ Phục Sinh.

    Ngày đầu tiên hai mươi thành viên lớn nhỏ đều đi bộ nhưng chưa thấy ai mệt, mọi người vui vẻ cười đùa suốt chặng đường về nhà lúc 16:20 giờ.

Chủ nhật, 21.04:

  Tượng đài nhạc sĩ Chopin

  
    Buổi sáng anh Nô có hẹn với chú Dự, một người quen hưu trí tuổi ngoài bảy mươi hiện sống ở Warsaw đến thăm ‘đoàn hành hương Áo quốc’ nên chúng tôi từ 8:30 giờ đã có mặt đông đủ trước nhà gần tiệm Costa Coffee. Lúc chú Dự đến, mọi người vào quán cà phê dùng điểm tâm rồi đi thăm công viên Lazienki. Trời nắng ấm như hôm qua, trong công viên đã có khách vào tham quan nhưng chưa đông lắm. Vì vào cổng phụ nên điểm đầu tiên chúng tôi đến là ngồi nghỉ chân trên những hàng ghế như trong rạp hát để ngắm bức tượng nhạc sĩ Frédéric Chopin quay mặt ra hồ nước rộng. Nhìn toàn cảnh thì đây là một sân khấu ngoài trời, nên vào mỗi chủ nhật từ tháng 5 đến tháng 9 đều có hai xuất trình diễn độc tấu nhạc Chopin cho du khách viếng thăm thưởng thức.

    Chopin là nhạc sĩ thiên tài sinh năm 1810 tại Ba Lan, có cha là nhạc sĩ gốc Pháp, mẹ là người Ba Lan. Tài năng của Chopin phát triển rất sớm nên được so sánh với thần đồng âm nhạc Mozart của Áo. Năm 1831 ông sang Pháp dạy đàn, chơi Piano và soạn nhạc. Do sức khỏe của ông không được tốt nên đã qua đời vì bệnh lao phổi vào năm 1849 tại Paris, thọ 39 tuổi. Theo nguyện vọng của ông trước khi mất, nên trái tim của nhạc sĩ Chopin đã được bí mật đưa về Ba Lan năm 1939 và hiện đang được đặt tại nhà thờ Holy Cross, Warsaw.

    Công viên Lazienki rất rộng lớn nên hơn một tiếng đồng hồ chúng tôi chỉ mới đi qua một số tượng đài, dinh thự và Cung điện Mùa Hè 'Palace On The Water', là nơi dành cho vua thưởng ngoạn, tuy không đồ sộ nhưng có nét thơ mộng và cũng là một trong những thắng cảnh của thủ đô Warsaw.

    Rời công viên Lazienki chúng tôi đón xe buýt đến dùng bữa trưa ở tiệm phở Mai Hiên nằm trên đường Bakalarska, cách khu trung tâm chừng 7 km. Sau đó ghé qua tiệm Châu Á Huệ Phiên phía bên kia đường trước khi trở về nhà khoảng 16:30 giờ chiều. Trời bắt đầu mưa lất phất từ trạm xe buýt về nhà ngang qua các dãy phố đóng cửa, ngoại trừ một vài quán ăn và cà phê vẫn còn khách. Tuy vậy, sau khi về nhà tôi và Huy vẫn mua được một vài chai bia để tiễn chân nhóm 1 sáng mai vào khoảng 9 giờ chia tay.

    Biết vậy nên hai nhóm đã có mặt ở ‘bộ chỉ huy’ chuyện trò và cũng chưa nghĩ tới chuyện sẽ đi ăn tối ở đâu? Anh Nô ôm cây đàn chờ đã lâu nhưng chưa tìm được ca sĩ, may quá có chú bé Jerry mở màn, sau đó là Alain. Từ đây mọi người lớn nhỏ như được truyền cảm hứng, và sau những lời kêu gọi rất nhiệt tình của quý ông nên tất cả mọi người đều tham gia chương trình ca nhạc không chuẩn bị trước nhưng rất vui qua tiếng đàn của anh Nô và điều hết sức bất ngờ là được nghe nhiều giọng ca hay của các cô trên ba miền nước Áo. Nhưng đặc biệt hơn cả khi cô bé 5 tuổi Emily hát bài Duyên Phận thì căn phòng ai cũng nín thở để nghe, mọi ánh mắt hướng về khuôn mặt dễ thương, tiếng ca rất nhẹ nhàng êm dịu và phát âm tiếng Việt rất chuẩn.

    Show ca nhạc ở Warsaw phải chấm dứt để dẫn các cháu đi ăn tối. Anh Vũ dẫn phái đoàn đến tiệm Tây không xa lắm nhưng đã đóng cửa. Lúc đó khoảng 20:15 giờ, vì sợ các nhà hàng khác cũng đồng loạt nghỉ sớm nên đoàn chia làm ba nhóm: Nhóm theo anh Vũ đến tiệm Pizza, nhóm theo anh Nô & Như đến tiệm Tô Phở To mở cửa 24/24 giờ. Còn lại tám người, Kiều Nam làm thủ lãnh đến tiệm Bulldog Pub, là tiệm ăn Tây gần nhà nhất nhưng phải chờ lâu nhất, đúng một tiếng đồng hồ mới có thức ăn vì nhà hàng quá đông khách, chúng tôi tạm ngồi ở quày rượu để chờ bàn trống. Nhóm cuối cùng về đến nhà sau 22 giờ. Dù vậy, vẫn còn thời gian để nói lời chia tay nhóm 1 sáng mai ngủ dậy sớm để lên đường.

Thứ hai, 22.04:

    Nhóm 2 bay lúc 17:20 giờ nên gần như có một ngày ở Warsaw. Chúng tôi thu dọn hành lý và trả phòng rồi mang xuống tầng trệt gởi chủ nhà, hẹn 15 giờ sẽ trở lại nhận rồi chào tạm biệt Warsaw.

    Sau khi dùng điểm tâm ở McDonald’s gần nhà, nhóm 11 người đi sang Cung Văn hóa và Khoa học nhưng không hy vọng tòa tháp mở cửa vì thứ hai vẫn đang là ngày lễ. Không ngờ vẫn có nhân viên làm việc, khách đi theo nhóm được giảm giá nên chỉ trả 15 Zloty/người. Chẳng đợi lâu, lúc 11:30 giờ chúng tôi đã đứng ở tầng thứ 30 trên tòa tháp cao 230 mét với 42 tầng, 3.000 phòng, nhìn xuống toàn cảnh thành phố Warsaw. Tòa tháp hoàn thành năm 1955, được xem là ‘món quà tặng về tình hữu nghị của nhân dân Sô Viết’. 

    Khác với Praha và Budapest có sông chảy ngang chia đôi thành phố, thì Warsaw là thủ đô và là thành phố lớn nhất Ba Lan có gần 1,8 triệu dân, tuy tọa lạc bên sông Vistula nhưng không gần Phố cổ, vì vậy cũng bất tiện cho những chuyến viếng thăm Warsaw ngắn ngày như chúng tôi lần này.   

    Rời tòa tháp chúng tôi đi bộ dọc theo đường Poznanska, một con đường dài vắng xe vào ngày lễ để đến trung tâm ẩm thực Hala Koszyki ở địa chỉ Koszykowa 63. Đây là khu nhà hàng đủ mọi quốc tịch, từ các món ăn Ba Lan và Âu châu nói chung, còn có các nhà hàng Ấn Độ, Nhật Bản và Thái Lan. Chúng tôi đã chọn thực đơn Thái cho bữa trưa cuối ở Warsaw vì chỉ còn hai tiếng nữa ra phi trường.

    Nhà hàng Tây và Việt ở Warsaw không nhận thanh toán hóa đơn bằng Dollar hay Euro, họ chỉ nhận tiền Zloty Ba Lan (PLN) hoặc trả thẻ. Do đó trong nhóm mỗi gia đình đều có đổi tiền Ba Lan là Zloty chỉ vừa đủ trong ba ngày. Tỷ giá 1 Euro giao động từ 3,8 đến 4,2 PLN, tính trung bình 1 Euro bằng 4 PLN. Nhà hàng Thái ở Hala Koszyki 1 dĩa Pad Thái 30 PLN (7,50 €) trong lúc ở tiệm Tô Phở To: Phở bò tái 17 PLN, Miến xào thập cẩm 19 PLN, Phở xào & Miến xào đậu phụ 15 PLN, Phở xào bò 18 PLN…trung bình phở, miến từ 4 – 5 Euro, so với ở Áo thì rẻ một nửa. Ở tiệm Tây Bulldog Pub thì Bulldog Steak 67 PLN, Filet poledwicy 65 PLN, Burger 25 – 35 PLN, Cheeseburger 27 PLN. Cappy & Fanta 7 PLN…

    Rời Hala Kosziky về nhà chúng tôi vừa đủ thời gian sửa soạn lấy hành lý. Ngồi trên xe buýt tôi chợt nhớ những lần ra phố, đi xe buýt, ở tiệm ăn hoặc ngồi quán cà phê...tôi có nhiều thiện cảm với người Ba Lan khi họ tiếp khách rất lịch sự, các cô gái Ba Lan xinh đẹp và trông rất hiền lành. Ở đâu tôi cũng thấy họ vui vẻ nên thật sự đã gây ấn tượng tốt cho chúng tôi trong chuyến đi thăm Warsaw lần này.
    Cho đến nay tôi vẫn còn nhớ đến ba ngày ở Warsaw là thật tuyệt bên những người quen thân như trong gia đình. Do vậy, gởi nơi đây một lời cám ơn để trân trọng tình cảm này.

TRẰM SEN

Muttertag, 12.05.2019

HƯƠNG LAN IN VIENNA

    Gia đình chúng tôi đến hội trường Casablanca khoảng 17 giờ, ngày 09.02. Bãi đậu xe vẫn còn chỗ nhưng không nhiều. Vào bên trong thấy  còn vài hàng ghế phía sau và quầy ẩm thực thì năm nào cũng vậy, khách quen đến từ bốn giờ chiều, nhộn nhịp không khí Tết với hàng người nối nhau chọn thức ăn. Ở các dãy bàn vẫn còn tìm được chỗ trống nhưng ai cũng vui vẻ đi loanh quanh chuyện trò cùng người quen và bè bạn.

    Lúc này vẫn còn sớm so với giờ hẹn đón hai yếu nhân từ Mỹ sang nên tôi dừng chân trước quày vé Tombola, bên cạnh chiếc bàn lắc bầu cua là tấm phông được dựng ngay bên trong cửa chính để mọi người chụp ảnh lưu niệm trong dịp Tết.

    
    Nhìn đồng hồ 17:40 giờ (chỉ còn hai mươi phút nữa là đến giờ khai mạc) tôi rời hội trường chạy về quận 16, một địa chỉ mà mỗi lần lên Wien thì đây là chỗ tạm trú vài hôm khi được vợ chồng con gái dành cho ba mẹ một phòng khá rộng rãi. Nhưng vào sáng thứ sáu, ngày 08.02 ca sĩ Hương Lan và chồng là anh Quốc Toản đáp chuyến bay đến Wien sớm, vì chưa đến giờ nhận phòng ở Hotel nên đã được BTC đưa về nhà anh Nô nghỉ ngơi. Hai cháu Nô Như thấy cô chú bay từ xa thức đêm thiếu ngủ, cô Hương Lan lại thích không gian ấm cúng gia đình, trong lúc vợ chồng chúng tôi đang trên đường lên Wien nhưng có thể sang nhà em gái Như ở cũng gần, nên sau đó vợ chồng Hương Lan không cần phải chuyển đến khách sạn nữa. Vì vậy mà anh Nô đã nhờ tôi phụ trách giúp việc đưa đón cô chú đến hội trường vào ngày mai, là ngày tổ chức đêm Văn nghệ Xuân Kỷ Hợi.

    Khi tôi chạy được hơn hai phần ba đoạn đường thì bất ngờ nhận cuộc gọi của Hương Lan lúc 18:10 giờ, sớm 20 phút so với giờ mà anh Quốc Toản, Hương Lan và tôi đã hẹn vào buổi trưa khi tôi đến đón anh chị đến hội trường để hát thử và chỉnh âm thanh. Tuy mới biết nhau nhưng anh là người dễ gây thiện cảm nên chúng tôi chuyện trò khá vui. Vẫn như lúc 12 giờ trưa, lần này tôi cũng đến trước giờ hẹn nhưng hai anh chị lại chuẩn bị sớm hơn khi đã xuống dưới đường chờ trước khi tôi đến. Thế mới biết Hương Lan rất lo lắng với công việc khi biết chỗ ở không gần hội trường và cuối tuần kẹt xe ở Wien cũng thường xảy ra. Chính nhờ vậy mà ba người chúng tôi đến hội trường chỉ muộn một tiếng so với giờ khai mạc, nhưng giờ diễn của Hương Lan theo chương trình thì sớm hơn bốn mươi lăm phút, sẽ bắt đầu lúc 19:45 giờ. 

    Phải mất hai mươi phút tôi mới trở lại sau khi tìm được chỗ đậu xe quá xa hội trường. Một hình ảnh quen thuộc là rất đông người như mọi năm, từ lối đi vào nhìn thẳng là quầy ẩm thực cho đến hội trường đều đã kín chỗ, lượng khách đến ước chừng 1500 người. 

    Trên sân khấu, cũng như đêm Văn nghệ Vu Lan Mẹ Kính Yêu 2018, Diệp và Trang một lần nữa dẫn chương trình với những tiết mục thường lệ ngoài ca vũ nhạc, múa lân...năm nay còn có Show diễn Áo dài Nam cùng với những tiếng hát của Wien như: Hương Alland, Thúy An, Thu Gương, Thùy Dương, Xuân Trầm, Kỳ Phương, Chân Như, Văn Nhất, Thu Nga, Đình Cường, Elvis Ly...còn có sự góp mặt của thành phố Linz với Bá Vàng, Lệ Thu, Mộng Lành và một tiết mục Múa Quạt của Salzburg. Ngoài ra một nam ca sĩ rất quen thuộc là Tiến Thành đến từ Pháp và đặc biệt hơn hết, được khán thính giả đợi chờ hơn hết là ca sĩ Hương Lan đến từ Hoa Kỳ, một lần nữa trở lại Wien trong chương trình văn nghệ Xuân năm nay. Đồng thời có sự tham dự của bác Hội trưởng Huỳnh Bửu Phan và thầy Viên Duy. 

 Anh Quốc Toản, bác Vạn Bảo, ca sĩ Hương Lan

 

    Phần 1 mở đầu với ban nhạc sống là anh Nguyễn Văn Sáng, Lê Tuấn, David và Tâm (Guitar), trống (Thanh Phong), Keyboard (Công Thành). Tuy chương trình có vài sự điều chỉnh nhưng thời gian đã không ảnh hưởng khoảng ba mươi tiết mục được trình diễn cho đến khi kết thúc. Nay vì số trang báo có giới hạn nên trong phần một tôi chỉ giới thiệu ba ca khúc, mở đầu với Hương Alland trong bài Tâm Sự Ngày Xuân, tiếp theo là Lệ Thu với Để Cho Em Khóc, Bá Vàng và Thúy An với Sầu Tím Thiệp Hồng.

     Trở lại Áo trong mùa xuân năm nay, Tiến Thành trình bày ba ca khúc: Cánh Thiệp Đầu Xuân, Áo Mới Cà Mau và Gõ Cửa Trái Tim trước khi nhường sân khấu cho ca sĩ Hương Lan. 

    “Xin trân trọng kính chào quý vị, trước thềm năm mới Hương Lan  xin chúc quý vị và gia đình một năm mới dồi dào sức khỏe, một năm mới bình an hạnh phúc và thật nhiều may mắn.
     Hôm nay là lần thứ hai Hương Lan được trở lại Wien và rất vui là đã về vào dịp Tết để cùng vui xuân, xin cám ơn BTC đã tạo cơ hội để Hương Lan được về đây ăn Tết với quý vị. Điều đó rất là hiếm tại vì mùa này lạnh, ca sĩ ít chịu đi xa, vì đi mà thay đổi thời tiết thì rất là khó khăn. Nhưng mà đã đến rồi thì điều vui nhất là Hương Lan phải làm sao cho quý vị thật vui trong mùa Tết năm nay, với lời chúc của Hương Lan. Và bây giờ Hương Lan mời quý vị cùng nghe một bài hát của Minh Kỳ và Lê Dinh, bài hát rất quen thuộc được mang tên: Gác Nhỏ Đêm Xuân, mời quý vị cùng thưởng thức”. 

    Hương Lan sinh năm 1956, khi lên 5 tuổi được thân phụ là nghệ sĩ Hữu Phước mang lên sân khấu đoàn Thanh Minh Thanh Nga với vai phụ trong vở cải lương ‘Thiếu Phụ Nam Xương’, điều không ngờ là được báo chí khen ngợi và gọi là Thần đồng. Năm năm sau vào 1966 Hương Lan chuyển qua tân nhạc và nổi tiếng với bài hát đầu tiên ‘Ai Ra Xứ Huế’. Từ đó đến nay, người ca sĩ thế kỷ trước có biệt danh 'Thần đồng bé Hương Lan' với tiếng hát ngọt ngào trong những ca khúc trữ tình và tình ca quê hương vẫn là ngôi sao hàng đầu và là một tượng đài chưa thể thay thế của nền âm nhạc Việt Nam từ quê nhà cho đến hải ngoại. Những ca khúc chị hát vẫn sống mãi theo thời gian như Ai Ra Xứ Huế, Những Đồi Hoa Sim…và chắc là không thể thiếu Chiều Mưa Biên Giới đã làm hàng triệu con tim phải rung động và say mê trong hơn nửa thế kỷ qua: Đêm đêm chiếc bóng bên trời / Vầng trăng xẻ đôi / Vẫn in hình bóng một người / Xa xôi cánh chim tung trời / Một vùng mây nước / Cho lòng ai thương nhớ ai...  

    Khoảng 20:10 giờ, Kim Phượng và Chân Như đã cùng Hương Lan xuống hội trường đi một vòng gây quỹ từ thiện qua hình thức vừa hát vừa mang CD đến từng dãy ghế của khán giả. Có nhiều người đứng dậy quay phim, hoặc chụp hình với ca sĩ, mua dĩa nhạc tạo nên không khí xuân vui tươi cùng lời ca tiếng nhạc và được rất đông bà con ủng hộ. Tất cả số tiền thu được, Hương Lan cúng dường cho nhà Chùa. 

    Sau tiết mục này, BTC đã chuẩn bị cho Hương Lan một chiếc bàn nhỏ để cùng với anh Toản giới thiệu các tác phẩm mới, đồng thời ký tặng một số DVD và CD mang theo, gồm các DVD: Chiều Mưa Biên Giới (PBN 125) & Hành Trình 35 Năm (PBN127) và các Album CD có tên: Tuyệt Phẩm Lam Phương & Trúc Phương, Ngày Xưa Anh Nói (Hương Lan & Ngọc Linh), Tâm Sự Nàng Xuân (Hương Lan, Hương Thủy, Thái Châu, Tuấn Vũ), Tạ Ơn Mẹ, Hương Đức Hạnh (Hương Lan, Chế Linh, Huỳnh Gia Tuấn).

    

    Chương trình lại được tiếp tục với Show Áo dài Nam được các cháu Việt và vài bạn Tây tuổi từ 18 đến 24 diễn, đã mang lại nhiều tiếng cười dòn tan khắp hội trường. Tiếp theo là Chân Như với Chúc Xuân và sau đó là nhóm vũ Salzburg với tiết mục Múa Quạt.

    Hương Lan trở lại sân khấu một lần nữa lúc 22:35 giờ. Nhớ thuở ‘bé Hương Lan’ chuyển sang tân nhạc lúc 10 tuổi thì trước đó cô bé đã  được nhạc sĩ Sáu Tửng (thân phụ nhạc sĩ Huỳnh Anh) dạy về nhịp và thân phụ chỉ dẫn về cách diễn trên sân khấu. Nhưng quan trọng nhất điều mà cô thừa hưởng nơi người bố là cách sắp chữ và lối hành văn bên ngành cải lương. Trong thời gian đi hát với thân phụ, Hương Lan ngày càng gây được chú ý qua các vở cải lương Thầy Cai Tổng Bồi, Lan và Điệp. Sau này là Đôi Mắt Người Xưa, Bóng Chim Tăm Cá...Và hơn tất cả, bài tân cổ giao duyên Lòng Mẹ đã gắn liền tên tuổi Hương Lan từ mấy chục năm qua. 

     Người ta thuờng ví giọng ca tình tự quê hương Hương Lan xuất hiện ở đâu thì bụi rau đắng hay bông điên điển hiện về nơi đó trong ký ức của người Việt tha phương. Đúng vậy, sau bài Câu Chuyện Đầu Năm, để có ‘một chút gì để nhớ’ Hương Lan đã gởi lại Vienna hai ca khúc Chiếc Áo Bà Ba và Còn Thương Rau Đắng Mọc Sau Hè như là chút kỷ niệm mang theo trong lần trở lại Vienna vào dịp Tết Kỷ Hợi 2019.

    Tiết mục cuối cùng cũng không kém hấp dẫn là xổ số Tombola với giải nhất 1000 Euro được cô Dung bảo trợ (áo đỏ). Chiếc vé trúng thưởng đã được cô Dung bốc và chính cô đã trao phong bì tận tay cho người trúng giải. 

     Xổ số Tombola kết thúc lúc 23:42 giờ trong tiếng reo hò vỗ tay chia vui cùng người may mắn nhận lộc đầu xuân Kỷ Hợi. Ngày mai vợ chồng ca sĩ Hương Lan phải thức dậy sớm lúc 4 giờ sáng để ra phi trường bay sang Anh quốc. Dường như sự quyến luyến của khán giả cũng ngậm ngùi như những bài ca chị đã rót vào lòng người xao xuyến đến tận tâm hồn. 

    Tạm biệt ca sĩ Hương Lan, biết đâu sẽ có ngày hội ngộ.

TRẰM SEN

14.04.2019

CHÙM ẢNH ĐÊM VĂN NGHỆ XUÂN KỶ HỢI*

  * Ảnh: Trằm Sen, Lê Tuấn và thân hữu.