TRỞ LẠI BUDAPEST

 

  Budapest 

    Người Việt Nam tha hương chúng ta dù ở bất cứ nơi đâu trên đất khách quê người, thì mỗi năm đều đón hai lần năm mới: Tết Tây và Tết Nguyên Đán. Vào cuối tháng 12 dương lịch, người ở nhà hay những ai đi làm đều cùng nhịp sống với người bản xứ, tuy có khác nhau về sinh hoạt và phong tục, nhưng cách sử dụng thời gian vào những ngày cuối tháng và đầu năm không khác nhau là mấy. Đối với người phương tây, thì lễ Giáng Sinh còn quan trọng hơn cả Tết Dương lịch, thời gian nghỉ thường là hai tuần. Trong dịp này, người bản xứ hay cư dân đa quốc tịch, họ thường có những ngày nghỉ vui chơi giải trí phù hợp với thời tiết mùa đông như đi trượt tuyết hay thăm một vài thành phố láng giềng mà trong nhiều năm qua họ chưa có dịp đến. Gia đình chúng tôi thường đi chơi xa vào mùa hè, vì ngại những ngày đông tuyết lạnh nên chỉ loanh quanh ở các nước láng giềng với Áo, như Hungary vào tháng 9.1999, lúc các con còn nhỏ gia đình chúng tôi đã có chuyến đi Budapest thăm vợ chồng ca sĩ Anh Khoa cùng với HT Thích Trí Minh và BCH Hội Phật tử VN tại Áo, hay thỉnh thoảng sang Munich ở miền nam Đức xem văn nghệ do các nghệ sĩ Việt Nam đến từ Hoa Kỳ trình diễn.

    Mùa Giáng Sinh 2018 năm nay gia đình chúng tôi gồm năm người (Nô & Như bận tham dự một sự kiện ở Linz nên vắng mặt), đã có một chuyến đi ba ngày gặp lúc thời tiết khá tốt, không có tuyết rơi, thoải mái đi bộ hằng giờ với chỉ một vài cơn mưa nhỏ. Thời gian còn lại trong ngày có nắng đẹp nên rất dễ chịu cho việc tham quan một vài thắng cảnh trong lần trở lại thủ đô Budapest sau hai mươi năm, từ chiều 23 cho đến ngày 25.12.2018.

Nhà thờ St. Stephen

    Nếu trưa 22.12 trên Xa lộ A1, đoạn đường từ thành phố Linz đến Wien chừng 170 km kẹt xe chưa từng thấy, thì ngày 23.12 đi từ Wien chỉ mất ba tiếng đồng hồ để đến Budapest, lúc 13:30 giờ. Từ Hotel President, chúng tôi dự định sau khi dùng bữa trưa ngoài phố, sẽ đi qua cầu Kettenbrücke (cầu Xích) để thăm Burgpalast đầu tiên. Nhưng gần 16 giờ thấy trời đã xế bóng nên chúng tôi đổi hướng vào trung tâm thành phố, ngang qua nhà thờ St. Stephen‘s Basilica. Đây là nhà thờ được đặt tên để tôn vinh Stephen, là vị vua đầu tiên của Hungary được phong thánh vào năm 1083. Sau nữa là Christkindlmarkt rất đông du khách và là nơi tập trung nhiều hàng quán trong khu vực.

Lâu đài Buda

    Khoảng 18 giờ chúng tôi lại quay trở lại, trời tối hẳn nhưng còn thời gian nên đã nhắm hướng cầu Kettenbrücke trên sông Danube, là dòng sông huyền thoại nổi tiếng dài 2850 km xuất phát từ Đức chảy qua Vienna trước khi uốn khúc quanh co theo hướng đông rồi chia Budapest thành hai bờ: bờ tây gọi là Buda và bờ đông gọi là Pest, nơi mà chúng tôi đang đứng để ngắm Lâu đài Buda bên kia sông (còn gọi Cung điện Hoàng gia) tọa lạc trên đồi cao sáng rực một góc trời trong đêm đông với thời tiết rất đẹp và dễ chịu.

    Gần 10 giờ đêm chúng tôi trở về khách sạn sau khi dùng bữa tối ở ngoài đường. Có lẽ đây là đêm cuối của hầu hết nhà hàng còn mở cửa, bởi vậy với những người khách từ phương xa cho dù chưa biết ‘ngày mai sẽ ra sao' thì hôm nay chẳng có gì để lo lắng, chắc chắn là sẽ không phải 'tuyệt thực' cho đến khi trở về Wien. 

    Sáng hôm sau ngày 24.12, lúc 11: 40 giờ chúng tôi đã ra đường sau khi dùng điểm tâm ở khách sạn. Biết là trời tốt nhưng ai nấy đều mặc ấm hơn, đầy đủ nón mũ, khăn quàng, bao tay vì phải đi bộ qua cầu Kettenbrücke với nhiều gió thì rất lạnh. Đến 12:30 giờ nắng lên cao khi chúng tôi ra khỏi ‘chuyến tàu lửa tốc hành’ bởi hệ thống dây cáp chỉ chừng 5 phút là đã lên đến quảng trường Clark Adam. Nơi đây nếu chọn hướng đến nhà thờ Matthias và pháo đài Fisherman's Bastion thì rẽ phải với nhiều quán ăn và cà phê dọc đường đi bộ chừng một cây số.  Chúng tôi nhập vào dòng người nhộn nhịp trông có vẻ giống ở Altstadt Salzburg, không khí ấy như thổi thêm một làn gió hào hứng cho những du khách vừa chạm chân quảng trường thì đã thấy bên trái là tượng linh vật Đại bàng thần thoại trước tòa Lâu đài Buda đồ sộ và oai nghiêm. Dường như mọi người vừa nhìn phong cảnh vừa chụp hình, Selfie stick đưa lên cao ngắm nghía, hai bà cháu Ân Lai chọn vị trí…rồi cùng bước dọc theo tòa lâu đài. Đi từ đầu cho đến cuối, thỉnh thoảng nhìn xuống những chiếc cầu bắc qua sông chạy dài thì mới thấy được nét lãng mạn của dòng Danube như ôm ấp và thân thiện với Pest hơn, trong khi trên từng bậc thềm của Burgpalast dường như đều khép kín và lạnh lùng cho dù bên trong Cung điện là Bảo tàng Lịch sử Budapest, Phòng trưng bày Nghệ thuật Quốc gia và Thư viện Quốc gia.

 

  Fisherman's Bastion

    Chúng tôi trở lại quảng trường Clark Adam, là điểm nối của Lâu đài với cầu Kettenbrücke bằng hệ thống đường sắt leo núi, ghé nghỉ chân và  uống cà phê trên đường đi bộ, rồi tiếp tục đến nhà thờ Matthias nằm trước Fisherman’s Bastion thuộc trung tâm quận Buda, là nơi có tầm nhìn rộng gần như toàn cảnh thành phố Budapest với phía đông Pest địa hình bằng phẳng được trải rộng và sâu ở cuối chân trời. 

    Khoảng 14:30 giờ chúng tôi đã xuống đến chân cầu để trở về bên kia sông. Những người đi ngược chiều gió vẫn còn khá đông khi nắng dịu dần xen lẫn vài đám mây như chuẩn bị cho cơn mưa sắp tới. Bây giờ mới thấy việc tìm đến một quán ăn thật là đúng lúc, nhưng phải gần ba giờ chiều mới đến tiệm Pizza khi đã sắp tới giờ đóng cửa, dù vẫn còn một vài người khách đang chờ.

    Chúng tôi trở về khách sạn trước 16 giờ. Ba mẹ con và Ân Lai xuống hồ bơi ở tầng trệt, sau khi cô con gái đã đặt bữa ăn tối ở nhà hàng Thái vào lúc 19 giờ trên đường Andrássy khoảng chừng 15 phút đi bộ, là một trong những đường phố chính có rất nhiều khách sạn, nhà hàng cùng các thương hiệu nổi tiếng.

    Hôm sau 25.12, trong khi chúng tôi chuẩn bị trả phòng lúc 11 giờ thì từ Salzburg có ba gia đình anh em Hồ Văn Viễn gồm hai xe đang trên đường tới Budapest. Rất tiếc là hai chúng tôi không thể hẹn hò hoặc đợi chờ nhau được vì thời gian không cho phép.

    Đường trở về nhà lúc nào cũng có cảm giác như gần và nhanh hơn khi giao thông không quá nhiều xe như trong những ngày lễ. Dù mưa lớn từ biên giới Áo - Hung nhưng chúng tôi cũng đã về đến Wien lúc 13:30 giờ cùng ngày, như vẫn còn mang theo niềm vui và hình ảnh đẹp của Budapest cho tới bây giờ.

NGUYỄN SĨ LONG

16.01.2019

LỤC BÁT CUỐI NĂM

    Vườn hoa Mirabell, Salzburg

 WIEN

                 tặng Lê Nguyễn

Hai năm mới ghé một ngày

Thuốc chưa cháy hết đã quay trở về

Còn bao nhiêu chuyện cà kê

Năm sau trở lại ta thề phải say.

SCHWECHAT

                                   tặng M.

Nửa đêm thức giấc đợi người

Giọt sương làm nghẹn môi cười của em

Nụ hôn chưa thấy đã thèm

Bốn con mắt đỏ, bóng đèn lặng câm.

LINZ

                     tặng Vũ Văn Hùng

Chúc mừng bạn vẫn yêu đời

Duyên tình thắm thiết vạn lời bướm hoa

Khi mô có một mái nhà

Nhớ treo tranh tặng là ta vui rồi.

VÖCKLABRUCK

                                    tặng Gabi

Mấy năm xa vợ xa nhà

Đêm nằm bệnh viện nhớ tà áo xưa

Có em da trắng tóc thưa

Sớm hôm thăm hỏi cũng vừa lòng đơn.

GRAZ

                      tặng Hùng & Yến

Ừ thôi đóng cửa tìm môi

Vòng tay đủ ấm cho người cô thân

Bốn mùa là những ngày xuân

Bóng hình nhập một châu trân cũng thừa.

SALZBURG

                           tặng ta

Ở đây đất lạ người thưa

Năm người mười ý khó vừa lòng nhau

Buồn buồn ta dạo bên cầu

Chân về ngõ vắng nghe sầu tha hương.

NGUYỄN SĨ LONG

1991 

RÊU PHONG

 

Rêu phong (tranh Lê Văn Tấn, 11.2018)

Em muốn về ư với quê mình

Với thành rêu phủ với tường xinh

Còn đâu áo trắng bao năm trước

Nón lá nghiêng vành giữa thần kinh ?

(NSL, Em đã về chưa)

    Rêu phong là bức tranh thứ hai tôi được xem trong những ngày cuối của tháng 11, cũng là lúc Lê Nguyễn tạm gác bút để kết thúc năm 2018 với 15 tác phẩm bao gồm nhiều chủ đề. Ngay thời điểm này nếu nhìn ở góc độ nghệ thuật, thì mới thấy người nghệ sĩ đôi khi không cần giới hạn về tuổi tác, lúc tuổi càng cao thì càng say mê và sức sáng tác càng khỏe. Với Lê Nguyễn, trong những năm trở lại đây trước và sau khi về hưu, có tháng anh đã hoàn thành đến bốn tác phẩm, tính trung bình mỗi tháng có hai ba đứa con tinh thần ra đời.  

    Bốn câu thơ trên được Lê Nguyễn trích trong khổ thứ hai của bài ‘Em đã về chưa', đăng trên báo Làng Văn tính đến nay đã gần ba mươi năm mà Lê Nguyễn vẫn còn nhớ như mượn ý tưởng để làm đề tài, dù Huế không còn xa lạ khi anh đã về thăm hai lần: 

   -‘may mắn là không lần nào bị mưa dầm thối đất, xứ của mưa buồn thúi ruột, xứ của lũ lụt triền miên, tôi đến vào mùa hạ cháy da. Dưới cơn nắng hạ kinh hồn, tôi đã đứng trên cầu Tràng Tiền, giữa dòng sông Hương nhìn con nước trôi xuôi, những làn gió mát từ dưới sông đưa lên mơn trớn da mặt, thật dễ chịu. Xe taxi chở chúng tôi đi cũng đã chạy qua con đường rợp bóng mát hàng phượng vĩ, nơi có trường Quốc Học, Đồng Khánh. Một thời qua văn thơ tuổi học trò tôi đã từng đọc rất nhiều các văn thi sĩ gốc sông Hương núi Ngự. Hình như đất này là của các văn nhân thi sĩ hay sao ấy, đọc đâu cũng thấy cũng gặp. Chẳng bù với quê nhà của tôi, mấy chục năm mới xuất hiện một đôi người. Có phải tại đất Huế buồn quá chăng ?

    Lê Nguyễn quê Bến Tre, xa quê hương mấy mươi năm mà cũng biết đến màu tím Huế và những cơn mưa dầm thối đất, xứ của mưa buồn thúi ruột…và tất nhiên trước khi chọn chủ đề về Huế thì thế nào anh cũng ‘nghiên cứu' rất kỹ, nhất là các cô gái Huế từ mái tóc cho đến nụ cười…Bởi vậy khi ngắm ‘Rêu phong’ thì người trai xứ Huế thuở nào nay xa quê không khỏi chạnh lòng xao xuyến khi người trong tranh và cảnh vật đẹp như giấc mơ của thuở tuổi học trò. Nhớ những con đường phượng bay bên tường thành phong kín rêu xanh, nhớ chiếc nón bài thơ nghiêng nghiêng mái tóc dài tha thướt, nhớ tà áo xưa một thời hoa gấm lụa là, nhưng tình đời cũng không kém phần oan nghiệt chia xa: 

’Tôi phận bạc như rêu phong thành nội 

Em kiêu sa trên nhung gấm lụa là 
Đời đã lỡ không môn đăng hộ đối

Sao cam đành đôi ngã chia xa’

(Tùy Anh, Hương Lửa Nghìn Sau).

  Nón lá (tranh Lê Văn Tấn, 04.2014)

    Cám ơn Lê Nguyễn đã tặng tác giả bài thơ 'Em đã về chưa' một tác phẩm đẹp tuyệt vời. Hy vọng trong tương lai nếu có dịp nào đó về thăm quê nhà thì cũng nên trở lại Huế thêm một lần nữa, để người thích tranh vẫn còn được nhìn thấy Huế trên từng nét bút tươi trẻ và nồng nàn bên cõi trời Tây.

NGUYỄN SĨ LONG

21.12.2018

CHUYẾN HÀNH HƯƠNG PHƯƠNG BẮC*

  Chánh Điện Chùa Khuông Việt

    Suốt 30 năm định cư tại Áo từ cuối năm 1988 cho đến nay, tôi chỉ có một lần lên miền bắc Âu trong chuyến thăm ba ngôi chùa gồm: chùa Viên Giác (Hannover, Đức); chùa Khuông Việt (Oslo, Na Uy) và chùa Quảng Hương (Aarhus, Đan Mạch) do Hội Văn hóa Xã hội Phật tử Việt Nam tại Áo tổ chức vào mùa hè 2002. Gần một năm trước đó, trong Đại lễ Vu Lan PL 2545 được Hòa Thượng Thích Trí Minh chủ trì tại Niệm Phật Đường Lorbeergasse, Wien vào ngày 15.09.2001, Ban Chấp hành Hội và bà con Phật tử đã vô cùng hoan hỉ nhận lời mời của Hòa Thượng sang thăm chùa Khuông Việt vào mùa hè năm tới.

    Những ngày cuối tháng 6, Đại lễ Phật Đản 2546 tổ chức vừa xong là chuẩn bị ngay cho chuyến đi xa 10 ngày. Đạo hữu Phó hội trưởng Lê Tuấn làm Trưởng đoàn với danh sách ngoài 50 Phật tử, còn có sự tham dự của Đại Đức Seelawansa, là vị tu sĩ người Tích Lan cư trú và dạy học ở Wien. Chuyến xe được khởi hành vào sáng sớm 12.07 từ thủ đô Wien ngang qua Salzburg ở miền tây nước Áo rồi lấy hướng lên miền bắc Đức và điểm dừng là chùa Viên Giác Hannover lúc 21:30 giờ cùng ngày với chặng đầu tiên trên tuyến đường Wien Salzburg Hannover hơn 1.000 cây số nhưng thấy mọi người đều khỏe. Đêm hôm đó tuy khách thập phương về Chùa khá đông nhưng quý Thầy đã chuẩn bị chỗ ngủ rất chu đáo. Nhận phòng xong, chúng tôi người trước kẻ sau gặp nhau ở chánh điện Lễ Phật trước khi chia tay chừng 1 giờ sáng. Tôi và một số đạo hữu thấy mình vẫn còn tỉnh táo và cũng muốn khám phá ngôi chùa đã làm nên tiếng tăm của một vị Thầy, nên thả bộ trước sân khá lâu trước khi đi ngủ. Lúc đó tôi như thể đang đợi chờ hay tìm kiếm một ‘người quen chưa gặp' mà chỉ hai hôm trước đây sau khi liên lạc mới biết là anh sẽ không có mặt trong Khóa Tu Gieo Duyên trùng thời gian đoàn hành hương Phật tử Áo quốc đến chùa Viên Giác. Đó là Đạo hữu Nguyễn Hòa, tên thật của nhà thơ Tùy Anh, là người mà cho đến khi viết bài này vẫn chưa chưa có duyên hội ngộ.

    Ngày 13.07 phái đoàn đã được quý Thầy hướng dẫn ra hồ ngắm cảnh, chụp hình và tham quan thành phố. Hôm sau dậy sớm lúc 5 giờ sáng để tiếp tục chặng đường cuối, đến Oslo vào lúc nửa đêm 14.07.2002 và đã được Hòa Thượng Khuông Việt cùng quý Tăng Ni đón tiếp và chăm sóc chu đáo. Ngày 15.07 buổi sáng đi leo núi và buổi chiều thăm Vigeland Park, chỉ trong mấy ngày ngắn ngủi nhưng được Thầy dẫn đi khắp thành phố Oslo, một thành phố với nét đẹp hiền hòa và thân thiện. Giờ vẫn còn nhớ là mỗi sáng bên thiện nam chúng tôi ngồi quanh chiếc bàn để cùng thưởng thức hương vị của một loại trà đặc biệt thơm ngon do chính Hòa Thượng pha chế với đôi bàn tay như ảo thuật.

  Chùa Quảng Hương

    Sau bốn ngày được tiếp đón nồng hậu, chúng tôi chia tay Thầy cùng Tăng Ni và Phật tử chùa Khuông Việt trong bịn rịn vào ngày 18.07 để trên đường trở về còn ghé Đan Mạch thăm Đại Đức Thích Giác Thanh (đệ tử thầy Khuông Việt) trụ trì chùa Quảng Hương. Thêm một lần nữa chúng tôi được đón tiếp như những vị khách quý làm mọi người hết sức cảm động, lại được Thầy dẫn đi thăm Legoland để xem những tác phẩm nghệ thuật vô cùng độc đáo rồi sau đó phải nói lời tạm biệt. Thầy Giác Thanh trước đây đã có một lần sang thăm hai đạo tràng Wien và Salzburg vào năm 1994 nên ai cũng thấy thân tình, tiếc là đoàn phải trở lại Hannover trước khi về Áo vào ngày 21.07.2002.

Chùa Viên Giác

    Ngày 20.07 đoàn hành hương Phật tử Áo một lần nữa trở lại chùa Viên Giác ngủ qua đêm và lần này được gặp Hòa Thượng Phương Trượng. Đạo hữu Phó Hội trưởng Lê Tuấn là người đã có nhiều dịp tiếp xúc với Hòa Thượng Thích Như Điển trước đây qua các sinh hoạt Phật sự vì vậy mà buổi tọa đàm Thầy dành cho phái đoàn hết sức tự nhiên và vui vẻ, sau đó Thầy dẫn mọi người ra sân trước vườn sau để chụp hình và giới thiệu những khu đất quanh Chùa với những dự tính trong tương lai.

    Sáng sớm ngày 21.07.2002 đoàn chúng tôi lại khăn gói lên đường, mang theo niềm vui trở về nhà sau chuyến viếng thăm ba ngôi chùa Viên Giác, Khuông Việt và Quảng Hương với lòng biết ơn sâu sắc về những ân tình mà quý Thầy cùng Tăng chúng đã dành cho đoàn hành hương Phật tử Áo quốc. 

    Đã mười sáu năm trôi qua nhưng tôi vẫn còn nhớ vì tiếc nuối cuộc hẹn với nhà thơ Tùy Anh đã không thành. Vậy thì chắc sẽ chờ dịp thăm bắc Âu một lần nữa hay chăng?

NGUYỄN SĨ LONG

Salzburg, 08.08.2018 

* Trích: Báo Viên Giác Hannover, số 228, tháng 12.2018.   

MỘT MÌNH

Mỗi đêm chân bước về nhà

Sương khuya từng giọt như sa vào lòng

Một mình đứng giữa hư không

Tường vôi trắng mịn mênh mông bến bờ.

Mỗi đêm là một bến mơ

Dư âm sót lại hững hờ cách ngăn

Một mình nghe gió thở than

Nín hơi thở nhẹ đêm trăng vẫn tàn.

NGUYỄN SĨ LONG

ĐA TẠ

  Con đường nào (tranh Lê Văn Tấn)

sơn dầu 40x50, 03.2017

    Khoảng đầu tháng 8, khi tập thơ Mẹ Hiền tôi gởi tặng đã đến tay Lê Nguyễn, cũng là lúc tôi nhận được E-mail của anh. Ngoài những lời cám ơn và thăm hỏi thân tình, anh còn mời vợ chồng tôi ghé chơi bất cứ lúc nào thuận tiện. Bởi vậy nhân dịp giữa tháng 10.2018 tôi có mặt ở Wien nên đã đến thăm anh như đã hứa.  

    Hôm đó Lê Nguyễn ra đầu ngõ đón tôi và Lê Tuấn. Tuy không nhớ căn nhà nào trong khu vực có nhiều lối vào vì đã hai mươi lăm năm không gặp lại nhau, nhưng tôi vẫn nhận ra anh. Dù có đổi thay đôi chút nhưng so với tuổi tác thì trông anh vẫn còn trẻ.

    Thuở ấy tôi và Lê Nguyễn xấp xỉ bốn mươi, tôi tuy ở xa nhưng thỉnh thoảng về Wien sinh hoạt Phật sự nên đã có nhiều dịp gặp nhau khi anh phụ trách tờ Nội san Hoa Sen giúp anh Lê Văn Ty, là Hội trưởng Hội Phật tử Việt Nam tại Áo. Vào năm 1995 khi anh Ty rời Ban Chấp Hành Hội cũng là lúc anh không có nhiều thời gian nên tôi đã thay anh để làm tiếp tờ Hoa Sen cho đến khi đình bản vào năm 2003.

    Với báo Hoa Sen, anh làm hết mọi chuyện từ vẽ tranh bìa, minh họa cho đến góp thơ văn, trình bày và in ấn. Trong thời gian này anh Lê Văn Ty và tôi có đến thăm một lần nhưng không nhớ là hồi đó Lê Nguyễn đã vẽ tranh treo tường chưa, giờ thì nhiều màu sắc hơn khi chủ nhà đưa tôi đi một vòng từ phòng ngủ, phòng khách, phòng ăn... nơi nào cũng có sách, tranh và hoa. Ngoài tranh của chồng, có lẽ ở phòng khách còn chỗ nên Hoàng Thanh phu nhân trong một chuyến về thăm quê nhà đã mua hai bức tranh nữa cho đủ bộ sưu tập.

    Tranh của Lê Nguyễn gồm hai nội dung: Chân dung và Chủ đề. Về tranh chủ đề có chừng 50 tác phẩm đủ sắc màu mang lại sự tươi mát cho không gian sáng tác của anh qua nhiều đề tài nhưng nổi bật hơn cả là ‘sông nước đồng quê' và nhất là tranh ‘thiếu nữ', luôn thu hút người thưởng lãm cho dù khó tính đến đâu cũng không thể quay đi vì chỉ một nụ cười của ‘người đẹp trong tranh’ nhưng nói lên được rất nhiều điều. Tôi rất thích “hương xuân” là bức tranh thiếu nữ đầu tiên tôi được xem. Sau đó là “hoa tím”, “nguyện cầu”…để thấy sự già dặn và khéo léo khi tác giả lột tả được chủ đề. Và mới nhất trong tuần này với “thu vàng”, người xem sẽ ngây ngất như đang ở Huế ‘nhìn những mùa thu đi' trong tiếc nuối nhưng vẫn còn mãi với thời gian. Theo tôi đây là một phân khúc rất thành công của họa sĩ Lê Văn Tấn.

    Với tranh chân dung có khoảng 40 tác phẩm dành cho gia đình từ ông bà, bố mẹ cho đến vợ con và một vài nhân vật có tiếng tăm, đồng nghiệp và bạn bè xa gần đó đây. Ngoài số bạn bè ấy, trong lần viếng thăm này tôi thật vui và cảm động khi bất ngờ được Lê Nguyễn tặng bức chân dung ‘Mạ’, là tác phẩm mới nhất của anh được hoàn tất trong tháng 9, phỏng theo tấm hình ‘Mạ tôi’ trong bài “Hai Người Mẹ” trên Blog cuối tháng 8.2018 vừa qua. Nét đẹp của bức tranh không những là hình ảnh của ‘Mạ’ ngoài đời hay trong tranh chỉ là một, mà tác giả còn dùng màu tím như để tôn vinh sự trang nhã của người phụ nữ trong màu áo tím, là sắc màu mà mỗi khi nhắc đến ai cũng nghĩ đến Huế.

  Mạ (tranh Lê Văn Tấn)

  màu dầu, 30x40, 09.2018

    Nhắc đến gia đình thì giữa chúng tôi cũng có điểm giống nhau khi chỉ mới mấy tuần gần đây thôi vào giữa tháng 10, khi tôi trở lại Áo thì mẹ tôi vẫn chưa được bình phục, y như trường hợp của Lê Nguyễn vào cuối tháng 11.2016 khi nhận được tin báo từ Việt Nam mẹ bị đau nặng có lẽ sẽ qua đời. Vợ chồng anh và hai con khẩn cấp bay về Việt Nam nên đã có một thời gian ở bệnh viện để chăm sóc mẹ nhưng rồi cũng phải trở về Áo. Không lâu sau đó, đến tháng 1.2017 nhận được tin mẹ qua đời thì gia đình anh không thể về được nữa, mọi việc hậu sự đều được hai người em lo lắng. Với mẹ tôi cũng vậy, nay như ngọn đèn trước gió và không ai tránh khỏi tuổi già nay yếu mai đau.

    Không ngờ lần gặp lại Lê Nguyễn cũng là lúc hai chúng tôi đã về hưu vì sanh cùng năm nhưng khác quê quán. Lê Nguyễn gốc ở Mỏ Cày, Bến Tre, sống với bà nội từ khi chào đời cho đến tuổi đi học mới theo ba má lên Sài Gòn, cựu học sinh trường Hồ Ngọc Cẩn. Vào Mùa hè đỏ lửa xong chứng chỉ Dự bị Khoa học, mới thập thò trước ngưỡng cửa Y khoa thì bị động viên vào quân đội, khóa 4/72 Thủ Đức. Sau tháng 4.1975 vượt đường biển đến Thái Lan, định cư ở Áo tháng 6.75. Anh tốt nghiệp Tiến sĩ Hóa Học vào tháng 3.1987, đây cũng là năm tôi đi vượt biên ở Cần Thơ vào mùa hè, đến Áo tháng 12.1988. Hai năm sau đó, khi chúng tôi quen nhau qua tờ Hoa Sen với nhiều ấn bản khoảng từ trước năm 1990, thì đến nay tôi vẫn còn nhớ mỗi số đều có tranh bìa và minh họa rất đẹp được ký tên Lê Nguyễn, thì chắc chắn một điều, không phải tự nhiên mà anh vẽ được như thế tính đến nay đã gần ba mươi năm. Thắc mắc này đã được anh giải đáp: 
   "Tôi có khiếu chút đỉnh về hội họa và rất mê vẽ. Người thầy vẽ đầu tiên là người thầy năm học lớp Nhất (lớp 5 sau này) ở trường tiểu học Hùng Vương Chợ Lớn. Khi vào trung học Hồ Ngọc Cẩn, cũng như mọi trường trung học khác, trường tôi có một người thầy họa sĩ dạy vẽ từ lớp 6 tới lớp 9. Qua Áo, tôi có mua một số sách để học thêm về kỹ thuật, dạo sau này thì vào internet học lóm của các họa sĩ. Bây giờ về hưu rảnh rỗi quá nhiều nên giết thời giờ bằng sở thích của mình thì không còn gì bằng. Lại được bà vợ luôn khuyến khích, tìm dùm đề tài, nhưng bả cũng chính là người chê nhiều nhất. Lâu lâu được hai đứa con nhờ bố vẽ cho vài bức treo chơi (làm bố khoái tỉ luôn). Mấy ngày nay mũi nở hơi lớn vì được thêm anh thích tranh".       

     Thật vậy, tôi rất thích tranh Lê Nguyễn. Mỗi tác phẩm của anh là mỗi góc kỷ niệm, của quê hương ruộng vườn, sông nước hiền hòa nên rất gần gũi, thân thiện và lôi cuốn người xem.

     Đa tạ Lê Nguyễn với bức chân dung ‘Mạ' cùng nhiều cảm xúc và ấm áp, như không gian đã được thu ngắn khoảng cách để mỗi ngày được nhìn thấy người Mẹ yêu quý trong tâm niệm bình an.

NGUYỄN SĨ LONG

Salzburg, 08.11.2018 

THU VÀNG

 

Thu Vàng (tranh Lê Văn Tấn, Wien)

màu dầu, 50x70, 11.2018

Trông ai giữa lối thu về

Như cô gái Huế tóc thề che ngang

E ấp chiếc nón dịu dàng

Áo em trắng giữa muôn vàn lá rơi.

Ngày em trở lại bên đời

Mắt môi rạng rỡ nụ cười thơ ngây

Nếu như được phút giây say

Thơ xin ngủ giữa rừng cây thu vàng.

NGUYỄN SĨ LONG

01.11.2018