CORONAVIRUS IN AUSTRIA

 

 Sebastian Kurz (Thủ Tướng Áo)

     Tôi thường thức dậy mỗi sáng vào lúc 6 giờ, hoặc sớm hơn. Gần hai tháng nay có thói quen theo dõi xem con coronavirus nay đã trôi dạt phương nào nên thường đọc và nghe tin tức bệnh dịch mỗi ngày. Vào giữa tháng trước, khi bà con ngồi nhà ung dung xem tin tức từ Vũ Hán, thì cùng thời điểm ấy tôi đã bỏ lỡ một chuyến bay về Sài Gòn cũng vì dịch bệnh nCoV. Bây giờ nghĩ lại, đó là một quyết định đúng đắn, vì những ngày đầu tháng 3 đến nay, từ Việt Nam cho đến Áo và Âu châu nói chung, dường như nCoV đã tìm được nơi trú ẩn tốt để sản sinh, những con số về người bị nhiễm, cách ly và tử vong được thay đổi từng giờ đến chóng mặt.

    Sáng hôm 15.03 cũng vậy, trang báo điện tử Kurier nhằm ngày chủ nhật sau 8 giờ sáng mới đưa tin, nCoV vẫn tiếp tục tăng ở Âu châu, đặc biệt với người láng giềng Ý thêm 21.157 ca nhiễm, 1441 người tử vong. Áo cũng gây chú ý với 758 ca, số người tử vong là 1 vẫn không thay đổi. Sau 12 giờ trưa cùng ngày tôi mở xem một lần nữa thì bất ngờ số ca nhiễm đã tròn 800. Nhưng lại hết sức ngạc nhiên khi Kurier đưa tin một lần nữa lúc 15 giờ, số ca ở Áo vượt lên 860, tăng 205 ca so với chiều hôm trước là 655 ca, được chia ra: Niderösterreich (111), Wien (122), Steiermark (111), Tirol (254), Oberösterreich (159), Salzburg (39), Burgenland (10), Vorarlberg (48) và Kärnten (6). Phục hồi (6). Tử vong 1 (Wien).

    Nếu tính theo thời gian thì nCoV phải mất hơn một tháng mới cập bến được các nước nhỏ của Âu châu, và ngày 25.02 là ca nhiễm đầu tiên của Croatia, Thụy Sĩ và Áo, nâng số quốc gia nhiễm dịch nCoV lên 38 nước. Hai bệnh nhân là cặp vợ chồng người Ý sống ở Áo, cùng 24 tuổi, người vợ làm lễ tân khách sạn ở thành phố Innsbruck, là thủ phủ của bang Tirol. Họ bị nhiễm virus trong một chuyến đi đến vùng Lombardy, phía bắc Ý. Cả hai vợ chồng đều dương tính, nên nhà riêng và khách sạn nơi nữ lễ tân làm việc đã bị phong tỏa, có lực lượng cảnh sát canh gác không ai được phép ra vào. Giới chức có thẩm quyền cũng cho hay là chính phủ Áo đã sẵn sàng ứng phó dịch Covid-19 và kêu gọi dân chúng không có gì phải hoảng sợ.

    Tôi không có một chút nào nghi ngờ về những tuyên bố trên. Rất tin tưởng chính phủ Áo thừa khả năng đối phó bệnh dịch, nên vào ngày thứ bảy 29.02 có Show Văn Nghệ Xuân Canh Tý được Hội Phật tử chùa Pháp Tạng tổ chức ở quận 23, gia đình tôi không có ai vắng mặt. Nếu tôi nhớ không lầm thì hôm đó Áo đã có ca nhiễm thứ 9. Thật vậy, chỉ 9 ca nhiễm toàn nước Áo gần chín triệu dân nhưng đã ảnh hưởng đáng kể đến số người tham dự đêm Văn Nghệ chỉ 1/3, tức là khoảng 500 người.

    Từ ngày 25.02 đến 07 tháng 3 Áo ghi nhận có 66 ca. Hai ngày sau 09.03 số ca nhiễm tăng gấp đôi là 131. Ba ngày sau đó, số người nhiễm tăng gần gấp ba lần là 361 và một người tử vong 69 tuổi ở Wien vào ngày 12.03, thì nước Áo mới giật mình khi nhìn qua người láng giềng Ý có ca nhiễm đầu tiên vào ngày 20.02 (tức chỉ trước Áo 5 ngày) mà nay ca nhiễm bệnh đã lên đến con số 12.462 và 827 ca tử vong.

    Trong mười ngày đầu tiên của tháng 3.2020, Áo phát hiện trên 200 ca nhiễm nên vẫn chưa tác động gì mấy đến sinh hoạt thường nhật của người dân thành phố. Tôi ở Wien 23 tuy hơi xa trung tâm nhưng tuần nào vợ chồng chúng tôi cũng có đôi lần đi chợ ở quận 10, thỉnh thoảng thăm các con ở quận 15 và 16, trên đường về nhà thì ngang qua quận 12. Tất cả chẳng có gì thay đổi như chưa có chuyện gì xảy ra với người dân nước Áo khi coronavirus gần như đã chọc thủng những lâu đài của Âu châu. Dù vậy, gia đình chúng tôi cũng đã chuẩn bị những gì cần thiết cho nhu cầu hàng ngày, đồng thời theo dõi tin tức cũng như được các con cập nhật thông tin của chính phủ hướng dẫn và đối phó dịch coronavirus:

 “Tuần sau là trường học đóng cửa. Nhà nước khuyên cha mẹ không nên gởi con cho Ông bà trông, vì bảo vệ sức khỏe cho người lớn tuổi hiện tại là chuyện quan trọng cần thiết nhất. Tụi con tuần này và chắc tuần sau cũng không ghé nữa để giữ an toàn cho ba mẹ”

    Vì vậy, trước khi áp dụng kế hoạch cách ly của các con, vợ chồng chúng tôi đã dành thời gian vào ngày thứ sáu 13.03 là lần cuối cùng đi mua sắm ở vài siêu thị gần nhà. Đây cũng là lần đầu tiên đôi chân của người trọng tuổi đang bước vào một chiến trường mới không cần vũ khí, vì chỉ cần có lương thực thì mới có sức khỏe và sự lạc quan để đẩy lùi coronavirus. Nó như bóng ma vô hình nhưng đã và đang làm thế giới ngả nghiêng. Các siêu thị ở quận 23 hôm đó thật dễ chịu, khi xung quanh chúng tôi là những người mua sắm tuy có hơi đông đúc và một chút vội vàng hơn mọi ngày, nhưng ai cũng bình tĩnh và lịch sự.

    Buổi chiều chúng tôi về quận 15 thăm cậu con trai út với một ít đồ dùng và thực phẩm để con có đủ sức cầm cự nCoV trong hai tuần lễ, trước khi đón cô con gái về quận 23, vừa để thực hành cách ly và vừa chăm sóc cha mẹ già.

    Nhìn ra thế giới, WHO ngày 11.03 tuyên bố “Covid-19 là đại dịch toàn cầu”, đang tiếp tục lan rộng và diễn biến phức tạp. Các ca nhiễm mới tập trung vào các điểm nóng như Ý, Iran, Hàn Quốc, Tây Ban Nha, Đức, Pháp và Hoa Kỳ.

    Liên Hiệp Âu Châu hiện có 100.000 dân đang bị phong tỏa, trở thành ổ dịch coronavirus lan rộng ở bốn nước lớn Ý, Tây Ban Nha, Pháp và Đức. Nhiều nước nhỏ cũng đã đóng biên giới để tránh dịch. Bruxelles quyết định tháo khoán 37 tỉ Euro để giảm bớt tác động của dịch nCoV đến kinh tế các nước thành viên.

 

Ảnh Reuters

 

    Ngày 08.03 Ý là tâm dịch lớn thứ hai sau Trung Quốc, đã phong tỏa cả nước với dân số hơn 60 triệu người để hạn chế dịch bệnh lây lan. Họ phải ở trong nhà, chỉ ra ngoài khi thật sự cần thiết, các hoạt động đông người cũng bị nghiêm cấm. Giới chức y tế cho biết một phần nguyên nhân khiến tỷ lệ tử vong cao là tình trạng dân số già của nước này. Phần lớn các ca tử vong từ 80 tuổi trở lên với bệnh lý nền.

    Pháp là tâm dịch lớn thứ 4 ở Châu Âu đóng cửa tất cả nơi công cộng không thiết yếu đối với cuộc sống từ ngày 15.03 bao gồm quán cà phê, nhà hàng, sàn nhảy, rạp chiếu phim, đồng thời kêu gọi người Pháp hạn chế di chuyển và tránh đi lại giữa các thành phố. Từ 16.03 tất cả trường học từ mẫu giáo đến đại học đều đóng cửa cho đến khi có lệnh mới. Chính phủ Pháp cho biết sẽ giảm tần suất chuyến bay, tàu và xe khách giữa các thành phố từ 25.03. Hệ thống tàu điện ngầm của Paris vẫn hoạt động bình thường. Chuyên chở công cộng được duy trì nhưng người cao tuổi trên 70 được khuyên nên tránh ra đường.

    Ngày 14.03, Tây Ban Nha quyết định phong tỏa toàn quốc với dân số hơn 46 triệu. Người dân bị hạn chế đi lại. Toàn bộ cửa hàng, cửa hiệu không cần thiết (ngoại trừ trạm xăng, hiệu thuốc, siêu thị…) tại vùng Madrid, nơi bị tác động nghiêm trọng nhất đã được lệnh đóng cửa. Kể từ chủ nhật 15.03, toàn quốc cách ly trong hai tuần lễ, theo mô hình của Ý.

    Ở Đức, mười một trên 16 vùng sẽ đóng cửa trường học từ thứ hai 16.03, cùng với các biện pháp kiểm soát biên giới với Pháp, Áo, Thụy Sĩ, Luxemburg và Đan Mạch. Lệnh kiểm soát biên giới nhằm hạn chế tối đa số người qua lại, nhưng được miễn trừ cho hàng hóa cùng công dân Đức và những người có giấy phép cư trú.

    Áo thì ngừng mọi chuyến bay đến Thụy Sĩ, Tây Ban Nha và Pháp. Tháo khoán 4 tỉ Euro hỗ trợ các công ty bị tổn hại. Cấm tụ tập từ 5 người trở lên, đóng cửa nhà hàng, quán bar, địa điểm vui chơi, cơ sở phục vụ thể thao và các cửa hàng không thiết yếu. Tất cả trường học đóng cửa từ 16.03. Cấm nhập cảnh đối với người đến từ Anh, Hà Lan, Ukraine và Nga. Chính phủ kêu gọi người dân tự cách ly.

    Trở lại dịch nCoV ngày 16.03 đã có trên 157 quốc gia khiến 169.000 người nhiễm bệnh và 6.500 người tử vong với các ca nhiễm mới tập trung tại tâm dịch Tây Ban Nha, Đức, Pháp, và Ý được xem là nơi nóng nhất vì có chung biên ở phía tây Áo, cách thành phố Salzburg chừng 500 km và cách Wien 800 km. Ý phát hiện thêm 3.590 ca nhiễm, nâng tổng số người nhiễm lên 24.747, và 368 ca tử vong, nâng số người tử vong lên 1.809.

    Cùng ngày 16 tháng 3 với Ý; Áo ghi nhận thêm 156 ca nhiễm, nâng tổng số người nhiễm nCoV lên 1.016 cho các bang: Niederösterreich (152), Wien (128), Steiermark (139), Tirol (254), Oberösterreich (202), Salzburg (58), Burgenland (10), Vorarlberg (55) và Kärnten (18). Phục hồi (6). Tử vong 3: Wien (2), Steiermark (1).

    Bài viết xin được chấm dứt vào ngày 16.03.2020, là ngày mà nhiều nước trong khối Liên Hiệp Âu Châu đã có những quyết sách quan trọng để hòng chặn đứng đại dịch coronavirus, mà một số đề mục đã được trình bày ở trên. Những hướng dẫn dưới đây của chính phủ Áo cũng rất quan trọng:

  ‘Bắt đầu ngày thứ hai 16.03 sẽ giới hạn tất cả các sinh hoạt nơi công cộng. Không ai được phép rời khỏi nhà ngoại trừ những trường hợp như sau:

-Những công dân phải đi làm

-Mua thực phẩm cần thiết

-Trợ giúp những người cần sự giúp đỡ

-Tản bộ một mình hoặc một người khác đang sống chung (lưu ý: chỉ dành cho những trường hợp có nhu cầu thật sự cần thiết).

Ngoài đường phố sẽ có cảnh sát tuần tra, nếu ai vi phạm những địa điểm cấm có thể bị phạt từ 2.180 đến 3.600 €.

Nếu có những triệu chứng ho sốt…gọi ngay số 1450, không được ra khỏi nhà'.

NGUYỄN SĨ LONG

Vienna, 16.03.2020

NHỮNG NGÀY XUÂN MUỘN MÀNG

     Chỉ còn vài ngày nữa là đến đêm Văn Nghệ do Hội Phật Tử tại Wien tổ chức hằng năm vào mỗi độ Xuân về, nhưng tin về dịch nCov ở Áo đã làm cho BTC mất ăn mất ngủ, đến nỗi một kịch bản xấu nhất cũng đã được mang ra bàn thảo: nếu tình hình lây lan corona bùng phát nhanh như nước láng giềng Ý thì không có cách nào khác hơn là bỏ cuộc. May mắn là cho đến chiều thứ sáu 28.2, ở Áo chỉ có 9 ca nhiễm nên chương trình văn nghệ vẫn tiến hành, từ đưa đón ca nhạc sĩ, sân khấu cho đến ẩm thực…

    Chiều thứ bảy tôi đến hội trường lúc 16 giờ, ai cũng đoán là sẽ vắng khách nhưng từ bếp, quày hàng cho đến hội trường sân khấu tất cả đều đâu vào đấy sẵn sàng. Những năm trước từ 16 giờ khách ngồi kín bàn, mọi lối ra vào nhộn nhịp, người mua kẻ bán không kịp tay. Vậy mà bây giờ ai cũng buồn vì sự vắng lặng, những hàng ghế trống thênh thang từ bên trong ra ngoài hành lang cho đến quày thực phẩm, phòng ăn mới thấy được những ngày xuân trên quê người đã muộn màng nhưng cũng không được trọn vẹn niềm vui, thay vào đó ít nhiều lo âu về những diễn biến của nạn dịch mà không ai có thể lường trước được.

 

Phần 1: BAN NHẠC WIEN

    18:06 giờ, dù hội trường chưa đông nhưng đạo hữu Lê Tuấn đã thay mặt Sư Bác Hội trưởng Huỳnh Bửu Phan (không tham dự vì bệnh) đọc lời Khai mạc trước khi ca sĩ MC Thanh Tùng mở đầu chương trình với ca khúc ‘Đón xuân này nhớ xuân xưa’ với ban nhạc sống Áo. Guitar: Nguyễn Văn Sáng, Lê Tuấn, David và Tâm. Về trống, năm nay ngoài Thanh Phong chơi Bongo, đặc biệt còn có một vị tu sĩ Linh Mục, đến từ Tu viện Pfarr St. Leopold, Klosterneuburg, đó là cha Dũng, lần đầu tiên giúp vui trên sân khấu của Hội Phật tử Wien. Phần âm thanh anh Tân Hiệp đến từ München. 

    Chương trình được tiếp tục với ca khúc Mùa xuân đang đến (Mỹ Ánh & Thu Hà), Cánh thiệp đầu xuân (Thanh Thảo). Cũng như mọi năm, màn múa lân vui nhộn diễn quanh hội trường và sau đó là Lời Chúc Xuân đã được Thượng Tọa Thích Viên Duy, Trụ trì chùa Pháp Tạng gởi đến khán thính giả.

    Những tiết mục của Ban nhạc Wien được tiếp nối với  Vũ Hương (Câu chuyện đầu năm), Thu Nga & Anh Sáng (Ly cà phê Ban Mê), Anh Nhất (Chuyện giàn thiên lý). Tiếp theo là màn biểu diễn của Trung tâm Võ thuật Taekwondo, là một trường dạy võ cho mọi lứa tuổi từ 3 đến 80 tuổi, có đến hai mươi lăm chi nhánh, được đánh giá là lớn nhất trên toàn nước Áo.

    Bên trong hội trường bây giờ khán giả đông hơn nhiều so với lúc khai mạc, chỉ vài hàng phía sau còn trống. Có chừng bốn máy quay phim đang hướng về sân khấu, người qua kẻ lại nhộn nhịp là một dấu hiệu đáng mừng. Tiếng hát của Nhung Phạm được cất lên trong bài Áo mới Cà Mau, tiếp theo là Bá Vàng (Mẹ tôi), Mộng Thư (Tình là gì), Trần Huân (Điệp khúc mùa xuân) và cuối cùng là vũ khúc Cô Ba Sài Gòn do Phật tử chùa Pháp Tạng trình diễn.

    Tạm rời hội trường tôi đi về hướng các quày thực phẩm. Quày phở và giải khát có khách, quày trong phòng ăn hoạt động trở lại khi có nhiều người chọn thức ăn. Nhìn phía bên trái bốn dãy bàn đông nhưng vẫn còn chỗ. Nhìn ra cổng chính, bàn lắc bầu cua do anh Hùng và anh Quang làm cái coi bộ ăn nên làm ra, lúc này đồng hồ chỉ 20:08 giờ, khán giả độ chừng 500 người. 

 

    Lúc trở về hội trường tôi thật vui khi thấy các anh các chị phụ trách quày hàng ăn và giải khát đã có nụ cười. Đến chỗ ngồi thì đã qua bài Mùa xuân đó có em do Thúy Nga và Đình Cường trình bày. Trên sân khấu Kỳ Phương và Đình Cường đang song ca liên khúc Đồng xanh và Vết thù trên lưng ngựa hoang. Cuối cùng là bài Gởi về Quan Họ do Hoàng Điệp và Bùi Khanh trình diễn. Đến đây tạm ngưng phần 1 của Ban nhạc Wien để nhường sân khấu cho nhạc sĩ Thành Chung và ca sĩ Triệu Thy Ân đến từ München. Thành Chung mở đầu với ca khúc Tôi đưa em sang sông rồi sau đó cùng ca sĩ Triệu Thy Ân song ca nhạc phẩm Cỏ Úa.

  Thy Ân - Thành Chung

    Theo BTC thì ca sĩ Triệu Thy Ân đến từ München, nên ở Áo thì chắc vẫn còn ít người biết đến. Nhưng ở Sài Gòn thì không xa lạ từ nhiều năm trước, khi Thy Ân quê ở Kiên Giang lên Sài Gòn học nhạc, rồi hát nhạc trẻ ở một vài phòng trà như MTV, Điểm Hẹn…Đến đầu năm 2012, tại phòng trà Sài Gòn M&Tôi, Thy Ân đã ra mắt Album đầu tay mang tên ‘Nếm trái cấm’ gồm 7 ca khúc, đánh dấu một chặng đường ca hát của cô. Ngoài một số ca khúc trong Album ‘Nếm trái cấm‘ trên Youtube, thì ở Đức, Thy Ân cũng có tham gia một số sinh hoạt như trong ‘Đêm Nguyện Cầu’ 04.11.2017 Heroldsberg, Nürnberg; Văn nghệ Mừng Xuân Kỷ Hợi 2019 – chùa Tâm Giác Kirchseeon, Mūnchen…

    Đến Wien lần này, ngoài bài Cỏ úa song ca với Thành Chung, Thy Ân tiếp nối với ca khúc Con đường xưa em đi và Xin thời gian qua mau trước khi Thanh Tùng và Tiến Thành song ca Xuân này con về mẹ ở đâu? Tiếp theo là Thúy An & Trần Huân (Cảm ơn) và Lệ Thu (Hãy cho tôi) và ca khúc Như hoa mùa xuân do Chân Như trình bày cũng là tiết mục cuối cùng của Ban nhạc Wien.

Phần 2: BAN NHẠC BERLIN

    Được biết anh Kỳ Phương như là gạch nối cho mối duyên văn nghệ của hai Ban nhạc Berlin (được thành lập năm 1980 tại Đức) và Wien, trong đêm Văn nghệ Xuân Canh Tý 2020. Trong chuyến lưu diễn lần này, ngoài nhóm Berlin sang Áo với những ca nhạc sĩ và MC hùng hậu gồm 12 thành viên và anh Lâm là trưởng ban, còn có Hoàng Hà đến từ Frankfurt.

    Rất tiếc là BTC cũng không có danh sách từng tiết mục nên người viết bài này chắc sẽ không tránh được thiếu sót khi ghi lại những ca khúc được Ban nhạc Berlin trình bày bắt đầu với anh Khương Đạt (Câu chuyện đầu năm), Khánh Nhung (Bài tango cho em & Nếu em được lựa chọn), Hoàng Hà (Triệu đóa hồng), Hoàng Hà & Kỳ Phương (Hiu hắt đời nhau). Và Kiều Tuyết là người ca sĩ cuối cùng nhường sân khấu cho Ban xổ số Tombola, một tiết mục được xem là hấp dẫn được mọi người sốt sắng chờ đợi, đồng hồ lúc đó là 23:45 giờ. 

  

    Khi chiếc bàn trên sân khấu đã chuẩn bị xong cho tiết mục cuối cùng, cũng là lúc các giải trúng được công bố gồm: ngoài khoảng 15 giải an ủi, còn có giải nhì 500 Euro tiền mặt và giải nhất: 1 iPhone 11 Pro.

    Tất cả giải trúng đều có người nhận trong tiếng reo vui tràn ngập hội trường, thì mới thấy những ngày xuân cho dù có muộn màng, hay nCov đang lấp ló đâu đó ở thành Wien, thì trong trò chơi may rủi niệm danh từ thiện lần này, vẫn có người may mắn và hạnh phúc đầu năm.

 

TRẰM SEN

07.03.2020

CHÙM ẢNH ĐÊM VĂN NGHỆ WIEN 29.02.2020

NGÀY XUÂN ĐỌC THƯ CON

    Mấy mươi năm trước, hai cô con gái nhà tôi hẹn nhau cùng chào đời vào cuối tháng giêng dương lịch, chỉ cách nhau đúng một tuần lễ, đến nay đã trên dưới bốn thập niên. Năm nay sinh nhật hai chị em đều rơi vào hai ngày thứ bảy trong tuần cuối cùng của tháng 12 Âm lịch, Tết Canh Tý.

    Cuối tháng 5.1987 tôi để vợ và hai con ở Sài Gòn rồi về miền Tây đi vượt biên ở bến Ninh Kiều, Cần Thơ. Được tàu Cap Anamur vớt trên Biển Đông và sau đó nhập trại Tỵ nạn Palawan, Philippines vào đầu tháng 6.1987. Trại Palawan không những đẹp với phong cảnh hữu tình, nên biết bao thuyền nhân đã phải thao thức canh thâu với tiếng sóng rì rào mà còn nổi tiếng thoải mái, no đủ và sinh hoạt tự do nhất Đông Nam Á, được phép ra phố chơi đêm phải về trại trước 12 giờ khuya. Nếu có điều kiện, trại viên có thể ra ngoài mướn nhà dân ở, gần trại. Sau một năm rưỡi đợi chờ, tôi được đi định cư vào giữa tháng 12.1988, nơi đến là Salzburg, Áo.

    Ở trại Tỵ Nạn không ai biết trước được ngày về hay gặp lại người thân nên chỉ trông mong vào thư tín như là gạch nối với gia đình bè bạn, để được hỗ trợ về tinh thần cũng như vật chất trong thời gian đợi chờ. Vì vậy đã không thiếu những trường hợp cười ra nước mắt của đồng bào Tỵ Nạn, không phân biệt tuổi tác hay quê quán. Mọi người dường như ai cũng mong chờ và nô nức trong những lúc ban Thư tín phát thư mỗi tuần hai lần. Người có thư vui cũng khóc, người không có thư cũng rưng rưng nước mắt. Đó là một trong những nét sinh hoạt vui buồn của trại, như là kỷ niệm khó quên khi nhớ đến câu nói được truyền miệng ai cũng biết: ‘nhất định cư nhì thư tín’.

    Trong lần dọn nhà về Wien mấy tháng cuối năm 2019 vừa qua, tôi đã mất khá nhiều thời gian để chọn lọc những gì nên mang theo hay bỏ bớt cho ‘nhẹ gánh giang hồ’ trên chặng đường còn lại của một đời người. Trong số những gì mang theo có khoảng 170 lá thư (trên ba trăm trang giấy) được viết từ trại Tỵ Nạn Palawan, Philipines và của vợ cùng hai con viết từ Sài Gòn trong thời gian từ tháng 7.1987 đến cuối năm 1990.

    Nhân dịp sinh nhật của hai cô con gái trong dịp Tết sắp đến, nay đã khôn lớn và trưởng thành, giờ nhìn lại những dòng chữ thơ ngây mộc mạc của con trong nỗi nhớ thương người cha xa nhà đã trên ba mươi năm nhưng vẫn làm người đọc bồi hồi xúc động.

THƯ BÉ TY

Sài Gòn 13/10/89*

kính thăm ba thương nhất của con !

hôm nay luôn tiện mẹ gởi thư cho ba, con vội viết vài hàng hầu kính thăm ba. Dạo này sức khỏe của ba như thế nào ? còn phần mẹ, chị như và con vẫn bình thường.

ba thương ! con đã nhập học được 1 tháng rồi, con được làm lớp trưởng, ba thấy con gái của ba có giỏi không, tháng này con chưa xếp hạng nên con chưa biết con đứng thứ mấy, khi nào có hạng con sẽ viết thư cho ba biết.

ba thương ! hôm trước ba gởi hình về con thấy mẹ coi hình mẹ khóc con không biết chuyện gì hết, con chỉ biết khóc theo mẹ thôi. ba thương mẹ, thương chị như và con thì ba đừng làm cho mẹ buồn nhe ba.

thôi con ngừng bút chúc ba vui vẻ và gặp nhiều may mắn.

con gái của ba

bé ti

*thư này bé ti không viết chữ hoa khi xuống hàng, ngoại trừ hai chữ Sài gòn. Năm này bé ti 6 tuổi.

Sài Gòn 14/05/1990*

Kính thăm Ba thương nhớ

Đã lâu lắm rồi con không viết thư thăm ba. Lá thư này con xin viết vài dòng để hầu thăm sức khỏe của Ba.

Ba ơi ! ở đây sức khỏe mọi người đều tốt. Chú Kì, chú Ti vẫn đi làm đều. Cô Hon bây giờ đã nghỉ học may và nhận may thêm đồ của người ta gởi. Mẹ thì vẫn săn sóc chúng con rất tốt. Con và chị hai rất khỏe mạnh, vẫn đi học bình thường. Chị hai thi học kì được hạng 1 và đang ôn tập để chuẩn bị thi chuyển cấp lên lớp 6. Con thì học kì chưa có hạng nhưng môn toán và môn tập đọc đạt điểm 10, chính tả được điểm 8 ba thấy con giỏi chưa ?

Vậy ba ở bên đó có khỏe không ? việc làm của ba có tốt đẹp không ? Giấy tờ bảo lãnh đã làm xong chưa ba và chừng nào gởi về đây. Con mong giấy tờ bảo lãnh được về nhanh để gia đình sớm được đoàn tụ.

Cuối thư, con xin kính chúc ba và các cô chú được dồi dào sức khỏe làm ăn phát tài.

Con của Ba

Ti

TB : Nếu Ba có gởi đồ về thì cho con xin đồ chơi điện tử 
 *thư này Ti viết khá hơn trước, xuống hàng có viết hoa

  Mai Trâm, Kiều Nam, Chân Như (1987)

THƯ CHÂN NHƯ

Sài Gòn 26.06.87

Ba thương nhớ !

Sáng hôm nay mẹ và con đang nằm buồn nhớ ba, thì anh Uyên mang thư đến, mẹ và hai con rất mừng và đều khóc. Không biết bao giờ chúng con mới được gặp lại Ba để được ba chở chúng con đi chơi đây đó. Ba đi rồi mẹ càng thương chúng con nhiều hơn và săn sóc chúng con rất chu đáo chẳng thiếu gì. Ba đừng lo gì cả, hãy cố gắng giữ gìn sức khỏe. Có lẽ đầu tháng này cô Phượng sẽ đến nhà dạy con học thêm, con sẽ cố gắng học thật giỏi để khỏi phụ lòng Ba mong muốn.

Ba thương của con, lúc nào con cũng nhớ Ba, nhất là bữa cơm cứ nhìn vào chỗ ngồi của Ba là mẹ lại khóc, lúc ấy con rất thương mẹ và lại nhớ Ba nhiều, ước gì có phép nhiệm màu để ba về lại với mẹ và chúng con, bé Ti rất tội nghiệp suốt ngày cứ hỏi ba hoài, nó nói ‘Ba đi công tác gì mà lâu quá, kỳ này Ba về em không cho ba đi nữa đâu’. Nghe em nói thật tội nghiệp nó còn quá nhỏ nên chưa biết gì cả.

Ba thương ! nhận được điện của Ba gởi về, chú Ty đã đánh điện tín cho ông Nội rồi, chắc ông bà Nội mừng lắm.

Bây giờ con chẳng biết nói gì nữa, cho con dừng bút vì đã kể cho Ba nghe hết rồi, thư sau con sẽ viết nhiều hơn.

Con

CHÂN NHƯ
TB: Chú Ty đã mang bồ* về đã được một tháng, chúng rất dễ thương suốt ngày ở trong chuồng chứ không bay ra 

*hàng đầu tiên của ba câu trên Chân Như viết thiếu chữ ‘câu’. Viết đủ là ‘chú Ty đã mang bồ câu về đã được một tháng…’ (nếu chú Ty mang bồ về mà nhốt trong...chuồng thì...chết !) 

 

Sài Gòn 25/09/87

Kính thăm Ba thương nhớ !

Nhận được thư ba (có hình) cách đây 5 ngày, con đã viết cho Ba một lá, thư mẹ đã gởi đi sáng nay. Chiều nay mẹ lại nhận thêm một lá nữa, nhận được thư ba con rất vui, khi đọc thư con thấy Ba viết rất hay và cảm động lắm.

Ba ơi ! từ ngày Ba đi tới giờ con và em nhớ Ba lắm, có những đêm con nằm con khóc vì nhớ thương Ba.

Còn bé Ti từ hôm em bệnh nó rất nhõng nhẽo và đòi ăn hàng suốt ngày. Lúc nào hai con cũng nhớ thương Ba thật nhiều, nghe Ba sẽ gởi kẹo bánh về bé Ti khoái quá cứ cười hoài.

Còn việc học tập con hứa với Ba sẽ cố gắng đạt điểm cao để cho Ba mẹ khỏi buồn lòng. Con làm văn được 8 điểm, toán 10 điểm, chính tả 10 điểm được cô khen giỏi nhất lớp.

Mẹ vẫn đi làm thường và lo cho hai con đầy đủ, thư này con viết một mình chứ chẳng ai chỉ cả. Con viết có dở Ba đừng chê nhé.

Cuối thư con kính chúc Ba sức khỏe và gặp nhiều may mắn.

Con của Ba 

Sài Gòn 27/11/87
Kính thăm ba thương nhớ !

    Con rất mừng là vì Ba đã nhận được hình. Mà khoái nhất là được Ba khen hình nào cũng đẹp. Tháng mười con được đứng hạng 1, con mừng lắm ba ơi, lúc cô đang ghi hạng con hồi hộp sợ đứng hạng 2 không biết nói sao với ba mẹ.

    Con được mẹ thưởng một cây bút máy, chú Ti thưởng 500 đồng bỏ ống heo, cô Bảo thưởng một ly cà phê sữa đá, dì Út thưởng 100 đồng bỏ ống heo, bé Ti thưởng cho con một đôi bông tai thật đẹp. Ở nhà con vẫn uống thuốc đều. Hai trứng bồ câu đã nở, một con rớt xuống đất bị mèo ăn còn một con lẻ bạn nên cũng chết luôn. Hiện nay nó đã đẻ thêm hai trứng đang ấp.

    Còn bé Ty bữa nay siêng học và hát rất hay nhưng vẫn còn nhõng nhẽo và đeo mẹ suốt ngày. Bữa nay mẹ làm rất đông khách nên mẹ mừng lắm. Tội nghiệp mẹ lắm ba ơi, buổi trưa buồn ngủ mà vẫn ráng đi làm, nhìn cảnh đó con thấy thương mẹ nhiều hơn.

    Ba thương ! Con nhớ Ba vô cùng lúc nào con cũng nghĩ tới Ba, mong sao sớm gặp lại Ba là con vô cùng sung sướng.

    Thôi cho con xin dừng bút hẹn Ba thư sau con viết dài hơn nữa. Chúc Ba sức khỏe dồi dào và  được đi sớm, con chỉ cầu mong điều đó thôi. Hôn Ba.

Con

CHÂN NHƯ

     Chỉ còn một tuần lễ nữa là mùa xuân lại trở về. Thân mến chúc bạn bè cùng bạn đọc xa gần, một năm mới Canh Tý An Khang và Thịnh Vượng. 

NSL, 18.01.2020

CHÙM ẢNH SINH NHẬT KIỀU NAM

XÓT THƯƠNG ĐỜI MẸ

  

Huế 1966

Mẹ ơi con hứa xuân sau sẽ về

Dù cho dù cho xuân đã đi qua

Dù cho én từng bầy bay về ngàn

Dẫu gì rồi con cũng về
Chỉ bên mẹ là mùa xuân thôi...

(Mùa xuân của mẹ, Trịnh Lâm Ngân) 

    Biết bao mùa xuân xa gia đình đã đi qua đời tôi khi rời quê nhà tính đến nay vừa 33 năm tròn, nhưng xa mẹ xa Huế thì đã 46 năm  kể từ khi vào Sài Gòn cuối thu 1974 để tiếp tục việc học. Tuy vậy, do không ở thường bên mẹ để ôn lại những ngày xưa cũ nên tôi vẫn thương tiếc dòng thời gian sẽ không bao giờ trở lại khi sức khỏe mẹ ngày càng yếu với tuổi đời khi đã bước qua 90.

    Mỗi lần nhớ mẹ nhớ nhà hay có lúc bất chợt nhớ lại những điều mà mẹ kể từ hàng chục năm trước cho đến những năm gần đây mỗi khi tôi về thăm nhà là lòng tôi như quặn thắt xót thương cho đời mẹ gặp quá nhiều khổ đau về những gì đã xảy ra trên bảy mươi năm trước. Đó là thuở tôi chưa mở mắt chào đời.

    Mẹ tôi sinh vào tháng 1 năm 1930 tại làng Hiền Sĩ, xã Phong An, quận Phong Điền, cũng là quận quê nội tôi ở làng Chính An, xã Phong Lộc. Năm 1946 lúc 16 tuổi, mẹ được Ôn mệ ngoại cho vào học hộ sinh ở Bệnh viện Trung Ương Huế, tức chưa tròn một năm sau khi Nhật lật đổ chính quyền đô hộ Pháp ngày 09.03.1945. Vài tháng sau đó Nhật đầu hàng Đồng Minh vào ngày 15.08, rồi đến việc Bảo Đại thoái vị ngày 25.08.1945 trước áp lực Việt Minh giành chính quyền ở Hà Nội vào ngày 19.08.1945. Đầu tháng 9.1945 ở Huế tình hình rối ren và phức tạp khi quân Nhật chờ quân Đồng Minh đến giải giới còn có quân của Tưởng Giới Thạch và sau đó quân Pháp trở lại Huế khi quân Tưởng Giới Thạch rút đi. Bên cạnh đó cuộc Tổng khởi nghĩa của Việt Minh tuy thắng lợi nhưng khi quân Pháp đánh chiếm Sài Gòn ngày 23.09.1945 như là lời cảnh báo thực dân Pháp sẽ quay trở lại Việt Nam và cuộc Kháng chiến của Việt Minh chắc vẫn còn lâu dài. Trong số những người thoát ly theo Phong trào Kháng chiến thời ấy, thì gia đình mẹ tôi ở Hiền Sĩ có hai người anh trai đều đã lập gia đình tham gia, địa bàn hoạt động là nhiều làng xã thuộc huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên, Huế.

    Đến năm 1947 vỡ mặt trận nên mẹ ở lại Huế làm hộ sinh cho vợ lính vợ Tây vài tháng rồi trở về làng, cùng năm với quân Pháp và Bảo Vệ mở chiến dịch càn quét vùng chiếm đóng bờ bắc sông Bồ, mà làng Hiền Sĩ thiệt hại rất nặng về sinh mạng. Mẹ may mắn thoát chết, năm đó mười bảy tuổi.

    Đến năm 1949, người anh lớn sinh năm 1916 liên lạc đưa mẹ ra phụ trách hộ sinh xã Phong Lộc. Đi chưa tới đất cát Phong Lai thì gặp vợ chồng người dì bà con đang trên đường đi trốn vì trong làng Tây lùng. Theo dì đến Cửa Việt nhưng Tây bắn dữ quá nên quay lại, lên chiến khu Hòa Mỹ ở khoảng hai mươi ngày rồi trở về xã Phong Lộc, ở tại làng Trung Thạnh làm hộ sinh cho xã. Đây cũng là thời gian ba tôi làm Thông tin ở huyện Phong Điền nên đã gặp mẹ trong những lần đi kịch ở Bến Chợ. Được biết ba tôi chơi đàn Mandolin khá giỏi và mẹ tôi ngâm thơ rất hay, có lẽ nhờ vậy mà ‘đôi trẻ’ như tâm đầu ý hợp nên duyên vợ chồng trong một lễ cưới vô cùng đặc biệt trăm năm có một, vì từ khi khôn lớn cho tới bây giờ tôi chưa nghe ai nói hôn lễ lại tổ chức vào ban đêm. Nhưng đây là một câu chuyện có thật về lễ Thành hôn của ba mẹ tôi ở quê nội làng Chính An vào cuối năm 1950. Cô dâu không mặc áo cưới, chỉ ca hát văn nghệ giúp vui với số người tham dự hạn chế. Mệ ngoại ở Hiền Sĩ không ra được, nhưng có anh trai và chị kế của mẹ thay mặt. Ôn nội tôi cho làm heo và người cô tặng một chiếc nhẫn, đó là tất cả trong một đêm vui của ba mẹ từ thế kỷ trước. Sau này lớn lên tôi mới hiểu là lịch sử lặp lại một lần nữa khi nhà Ngô sụp đổ năm 1963, thì những năm sau đó lúc tôi đã trên mười tuổi, cũng đã biết là du kích về làng mạc hoạt động thường là ban đêm, thỉnh thoảng cũng có những trận đánh giữa ban ngày của hai phe Quốc - Cộng. Đó là những năm tháng quê tôi luôn có bom đạn rình rập và thôn xóm bất an kéo dài cho đến 1975.

    Qua năm 1951 mẹ tôi đang ở làng ngoại thì bị Bảo Vệ bắt và đưa vô Huế giam, nhờ khai có nghề y tá hộ sinh nên mẹ không bị đánh đập, tra khảo hay vào nhà tù. Mẹ được hai ông quan lớn đối xử tử tế trong thời gian giúp việc cho vợ quan khi ông vắng nhà. Có thể nhờ vậy nên được thả sau hai tháng gần như giam lỏng mà không có một tội danh nào về mặt giấy tờ. Cuối năm đó mẹ trở lại Huế một lần nữa với người chị kế, ở nhà bà con khoảng một tuần là đến ngày chuyển bụng. Vì là con so nên mẹ đã trải qua lần sinh nở khó khăn lúc tôi chào đời ở Nhà Bảo sanh Bác sĩ Mori người Pháp trên đường Huỳnh Thúc Kháng, gần cầu Gia Hội, Huế.

    Mẹ và dì ở lại nhà bảo sanh mười ngày rồi thuê xe xích lô về làng ngoại Hiền Sĩ. Hai mẹ con được mệ và dì chăm sóc tám tháng trước khi về làng nội Chính An, và đây cũng là lần đầu tiên cha con gặp nhau sau ngày tôi chào đời ở Huế. Đến năm 1952 ba tôi bị sốt nặng nên ở làng dưỡng bệnh và làm ruộng. Mẹ tiếp tục làm hộ sinh trong xã Phong Lộc cho đến ngày ký Hiệp định Geneve 1954.

    Trong lúc ở làng đang thay đổi chính quyền thì ba tôi vào Huế xin việc, làm bán hàng cho hiệu Đức Sinh ở trên đường Trần Hưng Đạo. Năm 1955 ba ra bán ở thị trấn Đông Hà, vừa học nhiếp ảnh ở hiệu Quang Vinh. Trong thời gian này hai mẹ con chúng tôi có ra Đông Hà nhưng không nhớ là ở được bao lâu. Đến năm 1960 trở về làng Chính An, ba tôi làm ruộng và chụp ảnh, đồng thời mở một tiệm hình bên chợ Đại Lộc, Hương Điền.

    Nhưng những ngày tháng thanh bình không được bền lâu. Đến năm 1965 mẹ bỏ trốn làng ra đi, dẫn một đàn con bồng bế nhau chạy tìm đất sống ở Huế. Rồi Tết Mậu Thân 1968 mang chiến tranh lửa đạn vào thành phố cũng không tha căn nhà mới xây dựng, ở được ba tháng rồi chỉ trong phút giây thành tro bụi. Nỗi buồn khổ của mẹ dường như không còn đủ nước mắt để xóa nhòa dĩ vãng cùng những bất hạnh mà mẹ đã âm thầm chịu đựng từ thời thôn nữ tuổi học trò cho tới bây giờ.

    Mẹ tôi là út trong gia đình có sáu người con, hai trai và bốn gái. Ôn ngoại tôi sinh năm 1885, làm trưởng họ. Ngay ở làng Hiền Sĩ ngoại có hai khu vườn rộng đầy cây trái xanh tươi như tuổi thanh xuân cô con gái út được Ôn mệ một mực cưng chiều, cho lên thành phố Huế học ngành Hộ Sinh nhưng không may đã sớm mồ côi cha lúc mười bảy tuổi, Ôn bị Tây bắn ở làng Thanh Tân trong một cuộc truy lùng những gia đình có con tham gia Kháng chiến vào năm 1947, năm đó Ôn 62 tuổi. Lúc tang gia còn bối rối, nước mắt chưa kịp lau khô thì một đại nạn lại ập xuống kinh hoàng. Người chị thứ tư sinh năm 1922 cùng hai con sinh đôi và người vú nuôi cũng bị Tây bắn cùng năm ở làng Thanh Tân. Có nỗi đau đớn và thương tâm nào hơn lúc hai cháu sinh đôi thì chính mẹ là bà mụ, khi vừa tốt nghiệp nghề hộ sinh mới được ba tháng. Không đầy một năm sau, người anh trai thứ ba sinh năm 1919, cán bộ Việt Minh, cũng không thoát được sự tàn bạo của quân Pháp. Cậu bị bắt và bị giết ở xóm Bù năm 1948.

    Chỉ trong vòng hai năm, gia đình Ngoại đã mất đi năm sinh mạng và người vú nuôi. Sau hiệp định Geneve 1954 thêm hai người con, một trai một gái tập kết ra Bắc, còn cô con Út lấy chồng phương xa nhưng cùng quận huyện đó là mẹ tôi, nên cuối cùng chỉ còn lại người chị đầu có ba con ở gần ngoại cho đến ngày gần đất xa trời năm 1974 vì bệnh đau tim. Mệ thì đến chín mươi tuổi vẫn còn làm được việc nhà rồi ra đi thanh thản vào năm 1979, hưởng thọ 91 tuổi.

    Hôm nay là Sinh Nhật 90 của Mẹ. Con xin chắp tay nguyện cầu Mẹ luôn được bình an, đón chờ những ngày xuân mang theo niềm hy vọng cho mọi người mọi nhà trong năm mới, sum họp và hạnh phúc. 

    Dẫu gì rồi con cũng về…chỉ bên Mẹ là mùa xuân thôi.

NGUYỄN SĨ LONG

Vienna, 11.01.2020